اقتصادگردان- «رضا اردكانیان» پنجشنبه شب در گفت و گوی ویژه خبری شبكه دوم سیما اظهار داشت: یك وجه در موضوع برق پاسخگویی به نیازهای بخش های عمومی، خانگی و تجاری است اما نقش مهم آن به عنوان یك صنعت زیرساختی برای همه وجوه توسعه كشور است؛ یعنی استمرار فعالیت تمامی بخش ها و طرح ها از صنعت، معدن و كشاورزی گرفته تا بخش های درمان، فناوری ها و دفاعی به این صنعت وابسته است.

وی ادامه داد: خوشبختانه یكی از برگ های زرین و غرورآمیز عملكرد 41 ساله نظام ما در صنعت برق است كه نه تنها نیازهای كشور را پاسخ می دهد بلكه سعی می شود به عنوان یك نقطه تلاقی خطوط انرژی در منطقه عمل كنیم. صدور خدمات فنی و مهندسی كشور برای سالیان متوالی هم در بخش های برق و آببوده است.

اردكانیان با اشاره به فرصت دهه فجر با نگاه به عملكردهای گذشته و برنامه های پیش رو اظهار داشت: در سال 57، 7هزار و 24 مگاوات ظرفیت نصب شده نیروگاهی كشور بود كه در ابتدای فعالیت دولت تدبیر و امید این میزان به 69هزار و 134 مگاوات رسید.

رشد 21درصدی در متوسط ارتقای ظرفیت نیروگاهی كشور در 6 سال گذشته

به گفته وزیر نیرو، در طول 35 سال گذشته، هر سال به طور متوسط 1774 مگاوات به ظرفیت نصب شده نیروگاهی كشور اضافه شده كه متوسط افزایش از نیمه سال 92 تا بهمن 98 سالیانه 2هزار و 154 مگاوات بوده است.

وی افزود: در این سال ها نسبت به سال های پیش از فعالیت دولت تدبیر و امید در این بخش 21 درصد رشد داشتیم كه به همین شكل تداوم می یابد و پیش بینی می شود ظرفیت نصب شده به بیش از 88هزار مگاوات خواهد رسید.

دسترسی 100درصدی و افزون بر 99درصدی جوامع شهری و روستایی كشور به برق

اردكانیان با بیان این كه طبق آخرین گزارش های جهانی، در خاورمیانه میزان دسترسی به برق در جامعه شهری 98 و جامعه روستایی 78 درصد است خاطرنشان كرد: به طور متوسط در دنیا میزان دسترسی به برق در جوامع شهری 96 درصد و روستایی 79 درصد است كه این ارقام در كشور ما به ترتیب 100درصد و بیش از 99درصد است.

وی افزود: یكی از بخش هایی كه دستاورد بسیار ارزنده ای داشتیم و موجب شده در شرایط سخت و تحریم اقتصادی هیچ وقفه ای در برنامه ها و فعالیت ها نبینیم اتكای به این بخش است.

افزایش 10برابری ساخت سدها و رشد 6 و 58 برابری در بهره برداری تصفیه خانه های آب و فاضلاب

اردكانیان همچنین با اشاره به وجود 19 سد مخزنی در كشور تا قبل از انقلاب و افزایش این تعداد به 144 سد تا ابتدای دولت تدبیر و امید گفت: به طور متوسط سالیانه حدود 4 سد در كشور ساخته شده و از ابتدای شروع كار دولت تا كنون 38 سد ملی ساخته شده كه تا پایان فعالیت آن به 70 با متوسط سالیانه 9 سد می رسد كه حدود 100درصد نسبت به سال های ماقبل آن رشد دارد.

وی افزود: تعداد تصفیه خانه های آب شهری كشور نیز تا قبل از انقلاب 27 واحد بود كه در نیمه سال 92 به 119 تصفیه خانه رسیده و اكنون 152 واحد است. این تعداد تا پایان فعالیت دولت به 177 واحد می رسد.

وزیر نیرو در عین حال اظهار داشت: در طول 8 سال فعالیت دولتتدبیر و امید، 58 تصفیه خانه آب ساخته شده و خواهد شد. یعنی این كه به طور متوسط سالیانه 7 واحد تصفیه خانه آب در مدار بهره برداری قرار می گیرد .

وی همچنین با بیان این كه بخش عمده ای از صنایع رو به رشد كشور از فاضلاب تصفیه شده استفاده می كنند گت: از 4تصفیه خانه فاضلاب در سال 57، این تعداد در ابتدای دولت، به 168 واحد و اكنون به 232 واحد رسیده كه تا پایان دولت به 294 تصفیه خانه می رسد یعنی هر 45 روز یك واحد تصفیه خانه فاضلاب در مدار بهره برداری قرار گرفته است.

رشد 12برابری ظرفیت تولید برق كشور
وزیر نیرو گفت: در این 41 سال، جمعیت كشور با رشد 2.3 برابری از 35 میلیون به حدود 83 میلیون رسیده است؛ قائدتا یكی از شاخص های این سازه ها و تاسیسات هم به افزایش جمعیت بر می گردد اما ظرفیت تولید برق 12 برابر شده است.

وی همچنین افزود: در این مدت تعداد سدهای كشور ، 10 برابر، تصفیه خانه های آب 6 برابر و تصفیه خانه های فاضلاب 58 برابر شده كه این حاكی از توجه جدی همه دولت ها به موضوع آب و برق به عنوان كالاهای راهبردی بوده است.

اردكانیان همچنین با بیان این كه طبیعتا موضوع روستاها ویژگی خاصی داشته است اظهار داشت: تا نیمه نخست سال 92 جمعیت روستایی برخوردار از شبكه پایدار آب حدود یك میلیون نفر بوده كه 7.2 میلیون نفر به این رقم اضافه شده و این رقم تا پایان دولت به بیش از 10 میلیون نفر می رسد.

اصل 44 و حمایت از بخش خصوصی/ بیش از 60درصد نیروگاهی كشور خصوصی است

اردكانیان همچنین گفت: در اجرای اصل 44 قانون اساسی و باز كردن مسیرها برای سرمایه گذاری بخش خصوصی، بخش خصوصی علاقمند ما هم در عرصه صنعت برق آستین ها را بالا زده اند واكنون بیش از 60 درصد نیروگاه های كشور توسط بخش خصوصی احداث شده و یا این كه در مقطعی نیروگاه های دولتی به عنوان رد دیون به بخش های غیر دولتی واگذار شده است.

به گفته اردكانیان، این واگذاری ها در ابتدای مسیر خود طبیعتا مشكلاتی را هم داشته و تغییر نرخ ارز تاثیرات قابل ملاحظه ای روی قیمت تمام شده گذاشته است؛

وی خاطرنشان كرد: با توجه به این كه وزارت نیرو قیمت های تكلیفی را در دست اجرا دارد، از این بابت فاصله قابل ملاحظه ای بین قیمت تمام شده و تكلیفی داریم.

اردكانیان گفت: بیش از 20هزار میلیارد تومان به عنوان فاصله قیمت تكلیفی و تمام شده بر اساس قیمت های حسابرسی شده از دولت طلب داریم كه طبیعتا بخشی از این مطالبات هم مطالبات بخش خصوصی است.

وی افزود: خوشبختانه در این دو، سه سال با توجه به ساز و كارهایی كه در قانون بودجه پیش بینی و امكان تهاتر بخشی از بدهی ها فراهم شد بخشی از بار عملا از روی دوش بخش خصوصی برداشته شد اما هنوز این مسیر دنبال می شود.

سرمایه گذاری 240هزار میلیارد تومانی در بخش برق

وزیر نیرو با پیش بینی دسترسی به رشد 38درصدی در افزایش ظرفیت نیروگاهی كشور تا پایان فعالیت دولت تاكید كرد: این رشد نشان می دهد كه روند تولید و سرمایه گذاری كند و متوقف نشده است. در این مدت هر سال حدود 40 هزار میلیارد تومان و در طول 6 سال گذشته نزدیك به 240 هزار میلیارد تومان سرمایه گذاری در این بخش صورت گرفته است.

وی با اشاره به افزایش 5.2درصدی اوج مصرف در تابستان های گذشته گفت: با همكاری های بخش صنعت برای این كه عرضه به این بخش و نیز تولید محصولات انرژی بر كاهش نیابد این رقم در تابستان 97 به 2.98 درصد و در تابستان 98 به یك درصد كاهش یافت.

اردكانیان خاطرنشان كرد: صنایع بزرگی در كشور وجود دارد كه خوشبختانه حتی در شرایط تحریم هم به بركت مجموعه تلاش های دولت رقم قابل توجهی صادرات دارند. این كه چنین صنایعی با توان صادراتی و بازگشت ارز به كشور از برق یارانه ای استفاده می كنند خیلی توجیه ندارد و اصلاح را از این جا می شود شروع كرد.

وی در بیانی دیگر توضیح داد: محصولاتی كه تابع قیمت گذاری نیستند مصرف انرژی آنها توجیهی ندارد كه وقتی صادر می شوند با برق یارانه ای باشد.

پیگیری های قراردادهای تیپ توسط توانیر و سندیكاها

وزیر نیرو همچنین در مورد قراردادهای تیپ گفت: این قراردادها در چارچوب كارگرو های مشترك بین همكاران سندیكاها با توانیر دنبال می شود و امید است به نتایج خوبی برسد.

پیگیری بازپرداخت وام های صندوق توسعه ملی برای احداث نیروگاه ها
اردكانیان با اشاره به پیگیری وزارت نیرو برای حل مساله بازپرداخت وام های دریافتی سازمان ها و موسسه ها اعم از بنیادها و نهادهای مختلف و نیز بخش خصوصی به صندوق توسعه ملی كه برای احداث نیروگاه ها از این صندوق به صورت ارز وام دریافت كرده بودند گفت: اینها، ارز را با رقم های كمتری دریافت كرده بودند كه باید با ارقام بیشتری از بازار دریافت كنند.

وی افزود: بحث در خصوص این موضوع حتی در برخی پیشنهادهایی كه در كمیسیون تلفیق لایحه مطرح شد بالا گرفت. در وزارت نیرو شاید حدود 4، 5 ماه است كه به دنبال راهكارهایی برای رفع این مساله هستیم.

اردكانیان با بیان این كه نظر دولت بر حل اصل موضوع باز پرداخت است گفت: سازمان برنامه و بودجه در فرآیند مواجه شدن با این پیشنهادها با فعالان بخش خصوصی قرارهایی را برای برگزاری جلساتی گذاشته اند كه این جلسات هم شروع شده و امید است تا قبل از پایان سال به راه حل هایی برسیم و موضوع بازپرداخت دیون فعالان بخش خصوصی حل شود.

وزیر نیرو در عین حال گفت: اكنون دولت در بخش انرژی های تجدید پذیر این امكان را فراهم كرده تا كسانی كه علاقه دارند و می توانند، ما تاسیسات انتقال را در اختیار آنها بگذاریم و از شبكه انتقال كشور كه سرمایه گذاری سنگینی هم از سوی دولت برای آن صورت گرفته برای تولید خود، طی قراردادهایی كه با دریافقت كننده ها از كشورهای همسایه منعقد می كنند، استفاده كنند.
​

استفاده از منابع دریافت عوارض برای برق رسانی به روستاها و افزایش توان نیروگاهی تجدیدپذیر

وی همچنین گفت: از جمله دستاوردهای ما این بود كه تمام روستاهای بالای 20خانوار به شبكه برق سراسری وصل شده اند و اكنون كار برق رسانی به روستاهای بالای 10 خانوار و كمتر از 20 خانوار و عشایر شروع شده است. برای عشایر از سیستم های موبایل تجدید پدذیر این امكان فراهم شده است.

اردكانیان افزود: هنوز نیاز داریم و خوشبختانه با این نیازدر دولتو مجلس برخورد مثبتی شد. عوارض 10درصدی روی قبوض برق هم بین برق روستایی و تجدید پذیر تقسیم می شود.

وی همچنین خاطرنشان كرد: هنوز بحث بودجه به صحن نیامده اما در مجموع احساس ما این است كه منبع مالی مطمئنی برای حمایت از توسعه انرژی های تجدید پذیر تا سقف 2150 میلیارد تومان در نظر گرفته شده و امید است بخش قابل توجهی از این تعهدات پرداخت شود.

53درصد حجم مخازن سدهای كشور پر شده است

وزیر نیرو همچنین گفت: حجم مخازن سدهای كشور 50.5 میلیارد متر مكعب است كه 53درصد آن پر شده و خوشبختانه از اول مهر تا كنون بارش ها بیش از پیش بینی ها بود.

به گفته اردكانیان، به نسبت سال گذشته كه سال تری هم بود تا 15 بهمن امسال 5درصد و به نسبت به متوسط بلند مدت 31درصد افزایش بارش داشتیم.

وی خاطرنشان كرد: اكنون استان های خراسان شمالی، اردبیل، گلستان، چهار محال و بختیاری، آذربایجان غربی، كرمانشاه و كردستان به نسبت سال گذشته و متوسط دراز مدت كاهش بارش داشتند. هنوز مقداری زود است چنین قضاوت صریحی داشته باشیم كه این مناطق با تنش آبی مواجه شوند اما با توجه به آمادگی های موجود و همكاری و همراهی خوب مصرف كنندگان در بخش های خانگی و صنعت و كشاورزی بویژه در دو سال اخیر توانستیم بخشی از تعهدات انجام نشده خود در ارائه حقآبه های زیست محیطی را انجام دهیم و تالاب های بسیاری در كشور آبگیری شد.

كاهش یك درجه ای حرارت برابر با 6درصد صرفه جویی

وزیر نیرو همچنین گفت: كار مشترك شركت گاز و توانیر حاكی از این است كه با كاهش تنها یك درجه دمای محیط كار یا سكونت مصرف انرژی 6درصد كاهش می یابد. قرار بود مصرف خانگی و تجاری ما روزانه 520 میلیون متر مكعب گاز باشد كه اكنون به 600 رسیده و گاهی از این مقدار هم تجاوز كرده است.

وی با بیان این كه هیچ مشكلی از حیث تولید برق به لحاظ تاسیسات وجود ندارد افزود: ظرفیت نصب شده كشور 83هزار مگاوات است ، اوج بار ما در تابستان 58 هزار مگاوات و دیشب هم 38 هزار مگاوات بود. ظرفیت وجود دارد اما آنچه ما را با مشكل مواجه می كند كمبود سوخت است.

اردكانیان خاطرنشان كرد: در ماه های آذر و دی پارسال، روزانه 108میلیون متر مكعب گاز به نیروگاه ها تحویل شد كه امسال این رقم به روزانه 73 میلیون رسید و 30درصد كاهش داشت.

وی گفت: با این كاهش ما هم نباید خاموشی دهیم و برای این كار ابتدا به سراغ سوخت مایع می رویم كه مشكلات خود را اعم از آلایندگی دارد و اگر دوباره با پدیده وارونگی مواجه شویم مشكلات عدیده ای هم در سلامت و بهداشت عمومی ایجاد خواهد كرد و همدر شریان های اقتصادی كشور تعطیلی پیش می آید.

اردكانیان ادامه داد: اما سوخت مایع هم محدود است و مخازنی برای شرایط كوتاه مدت اضطراری وجود دارد كه اگر افزایش مصرف گاز خانگی و تجاری ادامه یابد خاموشی منطقه ای ناگزیر خواهد بود.

وی گفت: درخواست ما از مردم این است همانطور كه در تابستان این همراهی را به شكل چشمگیر داشتند و برای نخستین بار در تاریخ صنعت ببرق بویژه سال های اخیر توانستیم 3800 مگاوات صرفه جویی در اوج بار داشته باشیم كه معادل 5میلیارد دلار است باز هم این همكاری را داشته باشند. این تمرین و عادت خوب را مردم انجام دادند و نهادینه شده است.

اردكانیان افزود: اكنون در موضوع گاز هم امسال این دست همكاری را دراز كنیم و با كارهای خیلی ساده اعم از كاهش یك درجه ای دما، بستن پنجره ها و استفاده از پرده های مناسب می توان 10درصد صرفه جویی در مصرف گاز داشت. یعنی یك درصد كل گاز مصرفی برای بخش خانگی و تجاری ما صرف تولید برق و انرژی برای صادرات می شود.

وزیر نیرو در ادامه گفت: دو سال پیش هیات وزیران تصویب كرد كه وزارت نیرو فقط 7 درصد تعرفه های سالیانه خود را افزایش دهد كه در سال های 97 و 98 اجرا شد و در سال 99 هم همین روال است . برای كسانی كه الگوی مصرف را رعایت می كنند افزایش تعرفه همین 7 درصد خواهد بود.

عملكرد وزارت نیرو در سیلاب اخیر

وی همچنین گفت: در سیل اخیر كه سیل كم نظیری بود، بارش ها در سیستان و بلوچستان نسبت به پارسال 272 درصد، در استان هرمزگان 532 و كرمان 248درصد رشد داشت. دیگر استان های شرقی و مركزی هم این گونه بوده اند.

اردكانیان افزود: خوشبختانه 5 سد سیستان و بلوچستان پر آب شدند و امیدواریم حتی برای هامون هم از سیلاب ها بهره ببریم.

وی خاطرنشان كرد: بر اثر سیلاب، زیرساخت آسیب دید و در بخش برق 877روستا با قطعی مواجه شدند كه در روزهای محدودی با تلاشی كه به عمل آمد برقدار شدند. در بخش آب هم در استان های مختلف، شهر و روستای آسیب دیده یا متاثر داشتیم.

وزیر نیرو یادآوری كرد: در كرمان، 66 روستا، سیستان و بلوچستان 11 شهر و 369 روستا، هرمزگان یك شهر و مجموعا 677 روستا و 12 شهر در این مناطق تحت تاثیر سیلاب قرار گرفتند اما در یكی دو هفته بعد از حادثه شرایط برقرار شد.

وی گفت: خسارات مادی به جای خود هست كه بخشی از منابع داخلی جبران می شود اما امیدورایم بتوانیم برای بخش دیگر آن از منابع پیش بینی شده برای خسارت ها استفاده كنیم.

وزیر نیرو در عین حال یادآوری كرد: درهمین روزهای سیل سیستان و بلوچستان، بزرگترین پروژه آبرسانی روستایی كه شامل 216 روستا بود در این استان به بهره برداری رسید.

ضرورت لایروبی رودخانه ها

وی همچنین درباره لایروبی روردخانه ها گفت: این كار شروع شده، تلاش خوبی صورت گرفته، منابع خوبی هم برای ما گذاشته اند . بویژه در لایحه بودجه 99 عددهای خوبی پیش بینی شده و ساز و كارهای خوبی هم تدارك دیده شده كه با حمایت نمایندگان صرف شتاب بخشی به لایروبی و مهندسی رودخانه ها می شود.