مجتمع صنعتی پتروشیمی خراسان از سال 72 تا كنون با استفاده از منابع آب آهكی هشت حلقه چاه و آب رودخانه اترك چرخ های تولید خود را فعال نگه داشته است اما طی دو سال اخیر جایگزینی پساب تصفیه خانه بجنورد بجای این منابع آبی در اختیار این مجتمع كه در حال افت هستند به یك مطالبه بسیار مهم عمومی و رسانه ای تبدیل شده است.
به گزارش شبكه اطلاع رسانی راه دانا؛ به نقل از عصر اترك، حوزه صنعت، اعم از صنایع مادر و صنایع پایین دستی، یكی از مهمترین بازوهای اقتصادی، درآمدزایی و اشتغالزایی برای هر كشوری محسوب می شود و راه اندازی آنها رشد و توسعه اقتصادی را در پی دارند.
البته ایجاد و راه اندازی صنایع در هر منطقه ای نیز مستلزم وجود فاكتورهایی است كه اگر مناطق هدف، فاكتورهای ایجادی را نداشته باشند یا كم داشته باشند، سرمایه گذاری ها اثربخش نخواهد بود.
راه اندازی مجتمع صنعتی پتروشیمی خراسان در سال 72 در بخش شمال شرقی شهرستان بجنورد به دلیل وضعیت مساعد منابع آبی دو دشت بجنورد و مانه بود كه این شرط مهم شاید در سایر مناطق استان خراسان بزرگ وجود نداشت.
هرچند كه با راه اندازی این مجتمع صنعتی، اشتغالزایی برای عده قابل توجهی از نیروهای كارگری و فارغ التحصیلان دانشگاهی بوجود آمد و به منبع بسیار خوب تامین درآمدهای مالیاتی استان خراسان بزرگ و پس از آن استان خراسان شمالی تبدیل شد و بر توان اقتصادی كشور در زمینه صنعت پتروشیمی نیز افزود، اما آنچه كه طی چند سال اخیر به دغدغه ای بسیار مهم برای استان خراسان شمالی (با عمری 15 ساله) تبدیل شده، موضوع تأمین آب این مجتمع صنعتی است كه پس از خشكسالی های چندین سال اخیر نیز اهمیت آن بیشتر شده است.
با توجه به اینكه در سفر اول كاروان دولت تدبیر و امید به استان خراسان شمالی در سال 93 اجرای طرح جی تی پی پی در مجتمع پتروشیمی خراسان مصوب شد و تاكنون نیز به علل مختلفی به مرحله اجرا نرسیده و به موضوع مهم اقتصادی استان تبدیل شد اما در سال 97 برای اولین بار مدیرعامل شركت آب و فاضلاب خراسان شمالی مسئله بسیار مهمتری از این مجتمع صنعتی را رسانه ای كرد كه آن موضوع، پمپاژ آب های بكر به رگ صنایع استان از جمله پتروشیمی خراسان بود كه محل تامین آب این مجتمع صنعتی از هشت حلقه چاه دارای آب آهكی از دشت های بجنورد و مانه و رودخانه اترك است.
این مسئول از استاندار وقت (محمدرضا خباز) درخواست كرد كه به طور جدی به موضوع ورود كند تا پساب تصفیه خانه بجنورد با این منابع آب زیرزمینی جایگزین شوند چراكه در صورت كم توجهی به این موضوع آب های این سفره زیرزمینی افت خواهند كرد.
این مدیرعامل همچنین این مسئله را در دوره مدیریت استاندار كنونی نیز مطرح كرد و خواستار شد تا مجتمع پتروشیمی خراسان به این جایگزینی ملزم شود.
مدیرعامل شركت آب و فاضلاب شهری استان اعلام كرد كه مجتمع پتروشیمی خراسان با سرمایه گذاری در تكمیل شبكه فاضلاب بجنورد می تواند تمامی آب مورد نیاز چرخه تولید فعلی خود همچنین فاز دوم طرح توسعه ای اش كه اگر اجرایی شود را از محل پساب تصفیه خانه بجنورد تامین كند و از منابع آبی هشت حلقه چاه و رودخانه اترك بی نیاز شود.
در عین حال، این مسئله پس از آنكه رسانه ای و به یك مطالبه عمومی تبدیل شد، مدیرعامل مجتمع پتروشیمی خراسان نیز در نشستی با رسانه ها در پاسخ به پیگیری رسانه ها نسبت به این موضوع عنوان كرد كه پتروشیمی خراسان استفاده از پساب بجنورد را در دستور كار خود قرار داده و در حال انجام مطالعات كارشناسی آن است كه البته در همین زمینه با شركت آب و فاضلاب شهری خراسان شمالی مذاكره خواهد كرد.
با توجه به اینكه طی چند سال اخیر مسئله اجرای طرح توسعه ای مجتمع پتروشیمی خراسان به عنوان یك مطالبه عمومی و رسانه ای هنوز در محافل و جلسات مكرر مطرح می شود، در عین حال، مطالبه گران مردمی و رسانه ای استان شفاف سازی نسبت به اینكه چرا مجتمع پتروشیمی خراسان، قول خود در زمینه جایگزینی پساب بجای منابع آبی این هشت حلقه چاه و رودخانه اترك راعملی نمی كند را خواستار هستند.
5 سال مذاكره بی نتیجه
در همین باره، غلامحسین ساقی، مدیرعامل شركت آب و فاضلاب شهری خراسان شمالی در گفت و گو با خبرنگار عصر اترك اظهار كرد: انجام مذاكرات میان مجتمع پتروشیمی خراسان و شركت آب و فاضلاب شهری استان در زمینه بهره برداری این مجتمع از محل آب های خاكستری تصفیه خانه شهر بجنورد از سال 93 آغاز شده و تا به كنون نیز ادامه داشته است.
ساقی با بیان اینكه طی این سال ها مذاكرات بسیاری میان طرفین انجام شده است، تصریح كرد: مجتمع پتروشیمی خراسان طی این سال ها مذاكره كرده است كه فقط مذاكره كرده باشد.
وی گفت: این در حالی است كه محل تامین آب مجتمع پتروشیمی خراسان آب های با كیفیت زیرزمینی و سطحی است و این مجتمع هیچ الزام قانونی مبنی بر استفاده از آب خاكستری تصفیه خانه بجنورد را ندارد.
وی همچنین خاطر نشان كرد: قیمت آبی كه این مجتمع از محل چاه های در اختیار خود بهره برداری می كند 500 تا 550 تومان در هر لیتر است درحالیكه قیمت هر متر مكعب آب خاكستری كه بخواهد از شركت آب و فاضلاب شهری استان بخرد هفت هزار و 500 تومان است.
مدیرعامل شركت آب و فاضلاب شهری خراسان شمالی افزود: مجتمع پتروشیمی خراسان نیز در این مذاكرات هیچ قیمتی را پیشنهاد نداده است تا در سازمان آب و فاضلاب كشور مورد بررسی قرار گیرند.
پتروشیمی خراسان هیچگاه قدم جدی برای استفاده از پساب برنخواهد داشت
وی تصریح كرد: با توجه به اینكه این مجتمع همچنین باید برای احداث شبكه انتقال آب خاكستری از تصفیه خانه بجنورد تا مجتمع را نیز هزینه كند، بنابراین این مجموعه هیچ گاه قدم جدی برای خرید آب خاكستری تصفیه خانه بجنورد را بر نخواهد داشت.
وی درباره آب مورد نیاز مجتمع پتروشیمی خراسان نیز اظهار كرد: در سال 72 شركت آب منطقه ای وقت خراسان بزرگ برای تامین آب این مجتمع از محل چاه های دشت بجنورد و مانه مجوز بهره برداری پنج میلیون متر مكعب آب در سال را صادر كرده بود.
ساقی افزود: حال این مجتمع در زمینه اجرای طرح ارتقای خود، درصورتیكه بخواهد طرح جی تی پی پی را اجرایی كند به 15 میلیون متر مكعب آب در سال و درصورتیكه بخواهد طرح اوره آمونیاك را اجرایی كند به هفت میلیون متر مكعب آب در سال نیاز دارد كه شركت آب و فاضلاب شهری خراسان شمالی توان تحویل آب خاكستری به این مقدار از نیاز برآورد شده پتروشیمی را دارد.
وی بیان كرد: با توجه به اینكه صدور مجوز بهره برداری از آب های زیرزمینی و سطحی منطقه به این مجتمع صنعتی در سال 72 مبتنی بر وضعیت ذخایر آبی مساعد آن موقع بوده است، با این وجود، در حال حاضر وضعیت سطح آب های موجود در این منابع آبی زیرزمینی مساعد نیست.
مدیرعامل شركت آب و فاضلاب شهری خراسان شمالی تصریح كرد: تا زمانیكه قانون الزام آوری برای این مجتمع درباره عدم استفاده از آب های زیرزمینی و سطحی مصوب نشود این مجتمع به سراغ خرید آب خاكستری تصفیه خانه بجنورد نمی آید.
كاهش آب چاه ها، گرفتاری یكسال آینده پتروشیمی خراسان خواهد بود
سیدعقیل مرتضوی، مدیرعامل شركت آب منطقه ای خراسان شمالی در گفت و گو با خبرنگار عصر اترك اظهار كرد: زمانیكه هنوز استان خراسان بزرگ به سه استان (خراسان شمالی، خراسان رضوی و خراسان جنوبی) تقسیم نشده بود، احداث مجتمع پتروشیمی خراسان در حد فاصل دو دشت بجنورد و مانه كه دارای منابع آبی مناسب زیرزمینی بودند، تصویب و اجرایی شد.
مرتضوی گفت: وزارت نیرو برای احداث این مجتمع مجوز بهره برداری آب از هشت حلقه چاه در این دو دشت فقط از یك فروردین ماه تا 31 شهریور ماه هر سال همچنین بهره برداری از آب رودخانه اترك فقط از یك مهر ماه تا 29 اسفند ماه هر سال را صادر كرد.
وی افزود: مجوز صادر شده برای بهره برداری از پنج میلیون متر مكعب آب در سال بوده است كه كمتر از نصف این حجم آب از محل هشت حلقه چاه تامین می شود.
وی در ادامه با تصریح بر این مطلب كه تامین آب شرب خط قرمز شركت آب منطقه ای است، عنوان كرد: طی سال های 90 و 91 كه مدیریت پساب های تصفیه خانه ها با شركت های آب منطقه ای كشور بود، شركت آب منطقه ای خراسان شمالی با مجتمع پتروشیمی خراسان درباره جایگزینی پساب تصفیه خانه بجنورد با منابع آبی هشت حلقه چاه و رودخانه اترك وارد مذاكره شد كه البته این مجتمع صنعتی نیز با این جایگزینی موافقت كرد.
مدیرعامل شركت آب منطقه ای خراسان شمالی در ادامه افزود: با این وجود، پس از این مذاكره موضوع اجرای طرح جی تی پی پی و اوره آمونیاك در این مجتمع روی میز سرمایه گذاری قرار گرفت كه این مجتمع برای اجرای یكی از این پروژه ها تا 15 میلیون متر مكعب آب را مطالبه كرد.
مرتضوی گفت: با توجه به اینكه این حجم آب از محل منابع سفره های زیرزمینی این دو دشت قابل تامین نبود و نیست، موضوع بهره برداری از آب خاكستری تصفیه خانه بجنورد را به پتروشیمی خراسان پیشنهاد دادیم البته منوط به اینكه باید شبكه فاضلاب شهر بجنورد تكمیل شود و خط انتقال آب خاكستری از محل تصفیه خانه بجنورد تا محل مجتمع پتروشیمی خراسان نیز با سرمایه گذاری این مجتمع صنعتی انجام شود.
وی خاطر نشان كرد: هر چند كه وزارت نیرو طی مكاتبه ای با وزارت نفت با اختصاص این حجم از آب خاكستری به مجتمع پتروشیمی خراسان موافقت كرده، با این وجود، هنوز این مجتمع سرمایه گذاری جدید خود را تعیین تكلیف نكرده است.
این مقام مسئول عنوان كرد: با توجه به اینكه دشت مانه جزو دشت های آزاد در برداشت آب و دشت بجنورد نیز جزو دشت های ممنوعه بحرانی در برداشت آب هستند و بر روی هشت چاه تحت اختیار مجتمع پتروشیمی خراسان كنترهای هوشمند نصب شده اند تا طبق پروانه بهره برداری صادره، آب برداشت كنند، با این وجود، شركت آب منطقه ای استان به مجتمع پتروشیمی خراسان اعلام كرده است كه باید هر چه سریعتر نسبت به جایگزینی آب خاكستری بجای منابع آبی در اختیار خود اقدام كند.
وی با یادآوری این مطلب كه ادامه برداشت ها موجب خواهد شد تا سطح منابع آبی این چاه ها افت كنند، تصریح كرد: بر همین اساس، این مجتمع تا یك سال آینده حتما گرفتار خواهد شد.
مدیرعامل شركت آب منطقه ای خراسان شمالی افزود: سطح منابع آبی سفره های زیرزمینی كه افت كنند به لحاظ زیست محیطی نیز احتمال وقوع نشست دشت ها رخ خواهد داد.
انتهای پیام/