صفحه نفت و انرژی: گروه نفت و انرژی - كمبود منابع آبی در كشور دولت را به ارائه راهكارهایی برای مقابله با این معضل وادار كرده است، آخرین موضوعی كه مسوولان وزارت نیرو برای حل این بحران به اتفاق نظر رسیدند طراحی طرح های فوری و كوتاه مدت برای رفع مشكل تامین آب مناطق بحرانی كشور است.
در حال حاضر هفت شهر كرمان، زاهدان، بندرعباس، مشهد، یزد، اصفهان و بوشهر در صدر شهرهای در معرض بحران آب در سال آینده هستند كه در وزارت نیرو آماری از آب مورد نیاز این مناطق، امكانات موجود و میزان كمبودها و كسری های آنها همچنین محل تامین كسری آب این مناطق از طریق مدیریت مصرف، ایجاد سازه های جدید یا تامین منابع جدید حسب امكانات منطقه ای به دست آورده است.
رحیم میدانی، معاون وزیر نیرو در امور آب و آبفا معتقد است كه اجرای پروژه های اضطراری و كوتاه مدت برای حل مشكل تامین آب شرب استان های بحرانی نیازمند پنج هزار میلیارد ریال اعتبار است.
در دولت یازدهم توجه ویژه ای به بخش آب شده، به طور مثال در ماده 41 لایحه ششم توسعه دولت متعهد شده برای مدیریت مناسب آب در بخش كشاورزی و رونق این صنعت تا پایان این برنامه اقدام به تشكیل بیش از 1400 تشكل آب بران و همچنین تغییر الگوی كشت در برخی مناطق و محدودیت توسعه كشت افقی (افزایش سطح زیركشت) در كشور كند.
در ماده 45 این لایحه نیز به موارد بسیار مهمی از جمله توجه به حقابه های زیست محیطی، تعادل بخشی به سفره های آب زیرزمینی، ارتقای بهره وری از طریق كشت محصولات كم آب بر و محصولاتی كه ارزش صادراتی دارند و همچنین بحث های بسیار مهمی چون بازچرخانی آب، مدیریت آب مجازی و آب های نامتعارف اشاره شده است.
علاوه بر این در حال حاضر بیش از 30 درصد از محصولات كشاورزی از مزرعه تا سفره مردم هدر می رود كه این مساله باعث هدررفت بیش از 25 میلیارد مترمكعب آب در كشور شده است كه در ماده 12 لایحه برنامه ششم به بحث برق دار كردن چاه های كشاورزی و نصب كنتورهای هوشمند تاكید و مقرر شده حدود 10 درصد از ورودی صندوق توسعه ملی برای اجرای مدیریت بهره وری آب از جمله همین نصب كنتورهای هوشمند یا بازچرخانی آب و ... تخصیص داده شود.
براساس این لایحه قرار است در سال های آتی برای جبران كمبود آب در كشور برنامه ریزی هایی جهت افزایش 30 درصدی بهره وری از منابع آب و همچنین شیرین سازی آب دریاها انجام شود. همچنین در راستای اجرای سیاست های اقتصاد مقاومتی بناست حدود 70 درصد از تامین خدمات فنی و تجهیزات شیرین سازی آب دریاها از طریق شركت های دانش بنیان انجام شود.
در ماده «47» لایحه برنامه ششم توسعه نیز برنامه ریزی شده كه دسترسی مشتركین به سیستم فاضلاب حدود 25 درصد افزایش یابد و در ماده «48» نیز به حفاظت از تالاب ها و ایجاد مدیریت سبز بسیار تاكید شده است.
علاوه بر این در لایحه بودجه سال 1396 ظرفیت های خوبی برای وزارت نیرو در نظر گرفته شده و با توجه به خاص بودن مساله آب در برنامه ششم توسعه، باوجود اینكه بودجه های عمومی تقریبا در تمام مولفه ها كاهش داشته، بودجه آب از افزایش برخوردار بوده است.
در بحث بودجه نیز بخش آب از اولویت ویژه ای برخوردار شد به عبارتی باوجود اینكه اعتبار بخش آب در بودجه سال 1395 برابر 9/6 هزار میلیارد تومان بود در بودجه سال 1396 با چهار درصد افزایش به 2/7 هزار میلیارد تومان پیش بینی شده به عبارتی بودجه وزارت نیرو برای سال 1396 نیز حدود 10 هزار میلیارد تومان برآورد شده است.
این در حالی است كه وزیر نیرو احتمال تغییر بهای آب و برق در سال آتی را منتفی ندانست و گفت: در حال حاضر وزارت نیرو هیچ تصمیم و برنامه ای برای تغییر تعرفه قیمت آب و برق در سال جاری و سال آینده ندارد و این مساله تابع قانون بودجه سال 1396 خواهد بود.
چیت چیان با بیان اینكه احكام برنامه ششم هنوز به تایید شورای نگهبان نرسیده است، گفت: زمانی كه قانون بودجه تصویب شود می توان درباره تعرفه های آب و برق نیز صحبت كرد.
وی روز گذشته در نشستی خبری اظهار داشت: در ایام دهه فجر امسال 9 برنامه آبگیری سدهای جدید را خواهیم داشت كه در مجموع 742 میلیون مترمكعب ظرفیت ذخیره آب دارند و یك میلیارد و 186 میلیون مترمكعب آب را می توانند در طول یك سال تنظیم كنند.
وی افزود: با آبگیری از این 9 سد 150 مگاوات امكان تولید برق در نیروگاه های برقابی كشور فراهم می شود.
كاهش مصرف سالانه 11 میلیارد مترمكعب آب هدف گذاری برنامه ششم
چیت چیان در پاسخ به این سوال كه آیا وزارت نیرو برنامه ای برای كاهش مصرف آب انجام داده است گفت: كم آبی یكی از نگرانی های جدی این وزارتخانه است اما مدیریت مصرف آب اهمیت بسزایی دارد. یكی از اقداماتی كه بسیار حائز اهمیت است، این است كه وزارت نیرو برای تمام 609 دشت كشور و آب قابل برنامه ریزی از آب های سطحی در استان ها اقدامات لازم را كرده، این برنامه تبیین شده و به تفكیك مصارف محیط زیست، كشاورزی، صنعت، شرب و فضای سبز به تمام دستگاه های ذی ربط و استان ها ابلاغ شده است.
وزیر نیرو افزود: امیدواریم در برنامه ششم توسعه 11 میلیارد مترمكعب سالانه از مصرف آب كشور كاسته شود تا بتوانیم منابع و مصارف آب را به تعادل برسانیم. استفاده از منابع آب غیرمتعارف یكی از اقدامات وزارت نیرو است. این اقدام به این معناست كه با استفاده از پساب فاضلاب می توان آب را چند بار مصرف كرد. یكی دیگر از اقدامات این است كه از آب دریاها با شیرین سازی برای مصارف شرب و صنعتی استفاده شود.
چیت چیان درباره منابع آب های ژرف گفت: توجه به منابع آب های ژرف یكی دیگر از اقدامات وزارت نیرو است، برای آب های ژرف تقسیم بندی داریم و یكی از آنها استفاده از آب های زیرزمینی آبرفتی و دیگری آب های ژرف است پس در جاهایی كه آب ژرف داریم می توانیم برای مصارف شرب و صنعت از آن استفاده كنیم.
همكاری وزارت نیرو با وزارت جهاد برای كاهش مصرف هنوز در حد مطلوب نیست
وزیر نیرو در خصوص اینكه همكاری وزارت نیرو و وزارت جهاد برای كاهش مصرف آب كشاورزی در چه سطحی قرار دارد، گفت: مبنای همكاری این دو وزارتخانه آن چیزی است كه در دولت و شورای عالی دولت است. خوشبختانه مسوولان وزارت جهاد تفاهم خوبی در این خصوص با وزارت نیرو دارند كه ناچاریم سالانه 11 میلیارد مترمكعب از آب مصارف كشاورزی را كاهش دهیم.
ضرورت اصلاح شیوه آبیاری
وزیر نیرو با تاكید بر اینكه جز سه استان شمالی كشور در سایر استان ها نباید برنج كشت كرد، ادامه داد: باید شیوه آبیاری را اصلاح كنیم و كشت گلخانه ای را گسترش دهیم و الگوی كشاورزی را تغییر دهیم چرا كه برخی از محصولاتی كه كشت می شود به هیچ وجه با اقلیم سازگار نیست. به عنوان مثال به جز سه استان شمالی كشور در سایر استان ها نباید برنج كشت كرد. چیت چیان درباره میزان بارندگی در سال جاری افزود: از ابتدای سال آبی تا 9 بهمن ماه جاری 72 میلیمتر به طور متوسط بارندگی در كشور صورت گرفته است كه این میزان نسبت به مدت مشابه سال قبل 47 درصد و نسبت به مدت تمام سال های گذشته 33 درصد كاهش داشته است.
وزیر نیرو از بهره برداری سه سد در خراسان رضوی، اردبیل و مركزی خبر داد و گفت: در دهه فجر 12 شبكه آبیاری و زهكشی افتتاح همچنین 21 طرح آبرسانی با مجموع ظرفیت تامین آب چهار هزار و 249 لیتر در ثانیه به حجم تامین آب شرب كشور اضافه خواهد شد. در 31 استان كشور اقدامات وسیعی برای آبرسانی روستایی اجرا شده است كه در دهه فجر 391 مجتمع یا تك روستا كه 1375 روستا را دربر می گیرد به بهره برداری خواهد رسید.
وی از به بهره برداری رسیدن 22 طرح فاضلاب در دهه فجر خبر داد و گفت: همچنین در این ایام پنج پست برق 14 كیلوولت؛ 16 پست 230 كیلوولت و 57 پست 132 كیلوولت و 63 كیلوولت به بهره برداری می رسد.
وی افزود: 18 مگاوات نیروگاه خورشیدی؛ 30 مگاوات نیروگاه بادی و دو نیروگاه مقیاس كوچك به مجموع 164 مگاوات در این ایام بهره برداری می شود.
انتقال 500 هزار مترمكعب آب خلیج فارس به ایران
چیت چیان در ادامه با اشاره به اجرای پروژه های شیرین سازی آب در سواحل خلیج فارس و دریای عمان تصریح كرد: یكی از پروژه هایی كه اجرایی شده، انتقال 500 هزار مترمكعب آب شیرین شده خلیج فارس به استان های كرمان و یزد بوده كه عملیات اجرایی این پروژه كلید خورده است. وزیر نیرو با بیان اینكه در فاز دوم، پروژه های آبرسانی از خلیج فارس به استان های سیستان و بلوچستان، خراسان شمالی، خراسان رضوی، فارس و اصفهان در دستور كار قرار گرفته است، بیان كرد: هم اكنون مطالعات اجرای فاز دوم انتقال آب شیرین شده از خلیج فارس در وزارت نیرو آغاز شده است.
امضای 2میلیارد یورو قرارداد برقی
وزیر نیرو از مذاكرات متعدد شركت های خارجی با وزارت نیرو جهت سرمایه گذاری در ایران خبر داد و گفت: تا پایان سال جاری سرمایه گذاری دو میلیارد یورویی خارجی در صنعت برق كشور نهایی می شود كه این رقم مجموع سرمایه های جذب شده در تولید برق كشور در پروژه های متعدد است كه یا تاكنون قراردادهایش نهایی شده یا تا پایان سال به قرارداد می رسند.
چیت چیان درباره از سرگیری صادرات برق ایران به عراق گفت : مذاكرات ایران با عراق برای از سرگیری صادرات برق ادامه دارد اما هنوز قرارداد جدید منعقد نشده است.
وی با تاكید بر اینكه صادرات برق ایران به عراق هنوز شروع نشده، گفت: درحال مذاكره هستیم.
وزیر نیرو با اشاره به اینكه هزار میلیارد تومان اسناد خزانه اسلامی به زودی برای پروژه های آب و برق پرداخت می شود، ادامه داد: واحدهای مسكن مهر تا پایان دولت یازدهم تكمیل و به پایان می رسد اما بسیاری از این واحدها هنوز آب و برق ندارد، شركت های آب و برق تلاش می كنند كه قبل از دریافت اعتبار وظایف خود در خصوص تامین آب و برق واحدهای مسكونی مسكن مهر را انجام دهند.
چیت چیان با اشاره به وعده سازمان برنامه وبودجه در خصوص تخصیص اعتبار برای تامین آب و برق واحدهای مسكونی مسكن مهر گفت: سازمان برنامه و بودجه وعده داده است كه در هفته های آتی هزار میلیارد تومان از اسناد خزانه اسلامی را برای تامین آب و برق واحدهای مسكن مهر منتشر كند.
وی تاكید كرد: تلاش ما این است كه در راستای وعده داده شده از سوی رییس جمهور برای اتمام پروژه های مسكن مهر تمام تلاش خود را انجام دهیم تا وعده رییس جمهور محقق شود.
وزارت نیرو در بخش برق پولی از دولت دریافت نمی كند
چیت چیان درباره اینكه برق برخی مشتركین به واسطه 40 هزار تومان بدهی قطع شده است، گفت: وزارت نیرو در بخش برق هیچ پولی از دولت دریافت نمی كند و وزارت نیرو اداره بنگاه های برق را از طریق فروش برق و برق بها انجام می دهد، پس اگر پول برق دریافت نشود ما نمی توانیم هزینه ها را پوشش دهیم. از مردم درخواست می كنم كه در پرداخت آب و برق عقب افتادگی نداشته باشند تا كار صنعت آب و برق را بتوانیم به راحتی پیش ببریم، البته نباید این گونه باشد كه وقتی كه یك قبض برق به تاخیر افتاد برق آن واحد قطع شود.
وی درباره برق رسانی به روستاها گفت: تا پایان امسال دیگر هیچ روستای بالای 10 خانوار بدون برق نخواهیم داشت. 525 روستا برق رسانی شده كه 62 روستا بیش از 20 خانوار و 463 خانوار زیر 20 خانوار هستند. پنج پست 400 كیلوولت، 16 پست 230 كیلوولت، 55 پست 132 كیلوولت، 30 مگاوات نیروگاه بادی، 18 مگاوات نیروگاه خورشیدی، دو نیروگاه مقیاس كوچك با ظرفیت 16 مگاوات به بهره برداری خواهد رسید.
وزیر نیرو اضافه كرد: در مجموع پروژه های برقی 855 میلیون یورو در بخش آبفا هزینه طرح هایی كه صورت خواهد گرفت 5287 میلیارد تومان است كه درمجموع حدود 12 هزار میلیارد تومان هزینه طرح های آب و برق افتتاح شده در دهه فجر خواهد بود.
توافق های جدید برقی ایران و جمهوری آذربایجان
چیت چیان همچنین با اشاره به توافق های جدید آبی و برقی بین ایران و جمهوری آذربایجان گفت: هم اكنون با ساخت و افتتاح یك خط و تاسیسات جدید، ظرفیت تبادل و انتقال برق بین ایران و آذربایجان افزایش یافته است.
این عضو كابینه یازدهم با اشاره به مذاكرات سه جانبه انجام گرفته بین ایران، روسیه و جمهوری آذربایجان برای سنكرون و اتصال شبكه برق بین این سه كشور خاطرنشان كرد: علاوه بر این ساخت دو نیروگاه جدید برقابی در دو طرف رودخانه ارس مورد توافق ایران و جمهوری آذربایجان قرار گرفته است.
واكنش چیت چیان به انحلال وزارت نیرو
چیت چیان در پاسخ به پرسش مهر در خصوص احتمال انحلال وزیر نیرو و الحاق بخش برق به وزارت نفت با اجرای برنامه ششم توسعه گفت: در پیش نویس برنامه ششم توسعه درباره انحلال وزارت نیرو بندی وجود ندارد و اصلا چنین اتفاقی وجود خارجی ندارد.
وزیر نیرو در پاسخ به پرسش دیگری كه آیا افزایش سهم برق در سبد سوخت و انرژی كشور، یك سیاست وزارت نیرو برای جلوگیری از انحلال این وزارتخانه خواهد بود، توضیح داد: افزایش سهم برق در ناوگان حمل و نقل با ورود خودروهای برقی و همچنین استفاده از برق به جای گاز برای گرمایش، صرفا به دلیل دستاوردهای زیست محیطی آن است.
این عضو كابینه دولت با بیان اینكه با ورود خودروهای برقی عملا مصرف بنزین كاهش می یابد، یادآور شد: هم اكنون 60 درصد عامل وارونگی هوا و آلودگی ها در كلانشهرها به دلیل تردد خودروهای بنزین سوز بوده كه با جایگزین كردن برق می توان به میزان قابل توجهی در وضعیت كیفیت هوا تغییرات مثبت اعمال كرد.