«صبح نو» آخرین اقدامات صورت گرفته در سه استان سیل زده را پیگیری می كند زندگی 6 ماه پس از سیلاب مهدیه سادات شاهمرادی بیش از 6ماه از وقوع سیل نوروزی امسال در چند استان كشور گذشته و با آنكه بسیاری از هموطنان سیل زده مان به خانه هایشان بازگشته اند؛ اما آبادانی دوباره برخی روستاها و شهرهای تخریب شده نیازمند زمان و حوصله طولانی است؛ البته گذر زمان حوصله توقف در برابر كاستی ها را ندارد. از چند روز دیگر باد و باران آغاز خواهد شد و زندگی زیر سقف آسمان اگرچه زیباست ولی دردسرساز هم خواهد بود.
حجم خسارت های ناشی از سیل در سال 98 بالا بود و برخی پیش بینی می كنند كه روزهای پایانی زمستان و روزهای ابتدایی بهار 99 نیز روزهای پرسیلی در ایران باشد چراكه هم بارش های سیل آسای بیشتری در این بازه زمانی در كشور رخ می دهد و هم اینكه همزمانی آب شدن برف ها و افزایش دبی رودخانه ها به افزایش پتانسیل سیلابی شدن رودخانه ها منجر می شود.
ایران جزء 10 كشور اول سیل خیز جهان است و وقوع سیلاب در پایان سال 98 و ابتدای 99 محتمل است. خساراتی كه سیل نوروز 98 به كشور وارد كرد، زنگ خطری برای اتفاقات مشابه در سال های بعد و مناطق دیگر بود. حالا به گفته آقای قاسم تقی زاده خامسی، معاون وزیر نیرو در امور آب و آبفا، وزارت نیرو و تمامی شركت های زیرمجموعه این وزارتخانه، با توجه به ریسك هایی كه ناشی از بروز سیلاب و هرنوع حادثه طبیعی دیگر وجود دارد، مدیریت های پیشین، حین رخداد حادثه و پسین دارند و این الگوها به گونه ای اجرایی می شود كه بهترین مدیریت ریسك و بهینه ترین نتایج در هر شرایطی حاصل شود. سیلِ فروردین سه استان لرستان، گلستان و خوزستان را بیش از نقاط دیگر ایران درگیر كرد و بنابر اظهارات وزیر كشور بالغ بر 35 هزار میلیارد تومان خسارت برجای گذاشت. همزمان با وقوع سیل و پس از آن، مردم، نیروهای جهادی، نیروهای امدادی و همه ارگان های كشور بسیج شدند تا هم جلوی خسارات بیشتر را بگیرند و هم جبران خسارت كرده و بازسازی ها را انجام دهند. حالا وقت آن است تا بار دیگر سری به این مناطق بزنیم و ببینیم چه میزان از خسارات جبران شده و چه میزان راه نرفته باقی مانده است. چند روز پیش معاون بازسازی و مسكن روستایی بنیاد مسكن انقلاب اسلامی پیش بینی كرد كه تا پایان سال واحدهای احداثی بعد از سیل صددرصد به اتمام می رسد و افزود: حدود 65 هزار واحد احداثی شهری و روستایی بعد از سیل داریم كه اعتبارات آن تامین و كار آغاز شده است. به گفته آقای عزیزالله مهدیان، با 110 هزار نفر برای دریافت تسهیلات قرارداد منعقد شده كه تاكنون 27 هزار واحد آواربرداری، 34 هزار و 820 واحد پی كنی، 24 هزار واحد فونداسیون، 18 هزار اسكلت و 9 هزار و 655 واحد تا مرحله پوشش سقف پیش رفته اند. تسهیلاتی كه برای احداث واحدهای مسكونی مناطق سیل زده برآورد شده بالغ بر چهار هزار و 900 میلیارد تومان است كه این اعتبار به طور كامل تأمین و به بانك ها ابلاغ شده است و بانك ها نیز به استان های حادثه دیده ابلاغ كرده اند. بنا بر این اظهارات، حدود 70 هزار واحد مسكونی در مناطق سیل زده كشور خسارت جزئی دیدند كه بازسازی آنها به اتمام رسیده است و اكنون مردم در خانه های خود ساكن هستند.

لرستان، میزبان شدیدترین تخریب ها

سیل ویرانگر امسال 10 هزار میلیارد تومان خسارت به زیرساخت های لرستان وارد كرد. در استان لرستان به دلیل وسعت و پراكندگی شهرها و روستاها، تعداد زیادی از مردم در نقاط مختلف استان دچار سیل زدگی شدند؛ اما حجم خسارت و آسیب ها در برخی نقاط این استان مانند پلدختر چشمگیر بود. بنا بر پیگیری رسانه ها، با گذشت 6 ماه از سیل ویرانگر پلدختر، روند بازسازی منازل تخریب شده آغاز شده و بسیاری از مدارسی كه آسیب دیده بودند، بازسازی شده اند. با وجود این، بسیاری از شهروندان كماكان درگیر مشكلاتی هستند كه رفع آنها علاوه بر همت مسوولان، نیازمند یاری مردم است.
برخی شهروندان از وضعیت موجود گلایه های دارند؛ عده ای از نبود توزیع عادلانه اقلام كمكی و كمك های مردمی بین سیل زدگان گلایه دارند و برخی دیگر از شهروندان نیز از وجود بوی بد فاضلاب و انسداد كانال ها و جوی ها انتقاد داشته و معتقد هستند این شرایط زندگی را برای آنها دشوار كرده است و شهرداری باید نسبت به پاك سازی كانال های آب در كوچه ها و خیابان ها اقدامات لازم را انجام دهد.
مدارسی نیز توسط سیل در روستاها و شهر پلدختر خسارت دیده یا كلاً تخریب شده است كه بیشتر آن ها برای مهرماه امسال آماده شده اند ولی باز هم مشكلاتی وجود دارد. آقای رضا شاهمرادی، مدیر آموزش و پرورش شهرستان پلدختر در گفت وگو با خبرنگار فارس اعلام كرده كه 35 مدرسه بر اثر سیل در شهرستان پلدختر و روستاها آسیب جدی دیدند كه تعداد قابل توجهی از آنها تعمیر و بازسازی شدند و از ابتدای مهرماه مورد استفاده قرار گرفتند و از سوی دیگر كار ساخت مدارس تخریبی نیز آغاز شده است و در برخی روستاها تا زمان ساخت مدرسه روستا موقتاً از كانكس استفاده می كنند. با این حال برخی از دانش آموزان از نداشتن كتاب گله مند هستند. دغدغه دیگر مردم این منطقه سرعت پایین ساخت دیواره ساحلی رودخانه است كه باعث شده تا با نزدیك شدن فصل بارش ترس سیل دوباره در دل مردم رخنه كند.
در روستای چم مهر كه خسارت زیادی از سیل دیده است نیز تلاش برای سازندگی ادامه دارد و با تلاش های صورت گرفته، كار احداث منازل جدید در این منطقه شروع شده است. منازل در حال ساخت در مرحله فونداسیون و دیواركشی هستند و برخی نیز هنوز جانمایی نشده اند كه اگر مردم پای كار بیایند و مسوولان همت كنند، قسمت بالای روستا به زودی دوباره ساخته می شود. خیلی از مردم این روستا سرپناه مناسبی ندارند و نزدیك بودن فصل بارش برای آن ها ترس تمام نشدن منزل شان و وحشت وقوع سیل دوباره را در پی دارد.
دهیار روستای چم مهر معتقد است وامی كه اختصاص یافته كم است و مردم انتظار دارند حداقل وام بلاعوض معیشتی خود را دریافت كنند زیرا خیلی از مردم این روستا زمین های كشاورزی خود را از دست داده اند و مشكلات اشتغال و درآمد دارند كه انتظار می رود وام معیشتی آن ها آزاد شود.
به نظر می رسد اشتغال به دغدغه اصلی مردم مناطق سیل زده استان لرستان تبدیل شده است زیرا كشاورزی و دامپروری این مناطق كه منبع اصلی بسیاری از روستاییان منطقه بوده كاملاً از رونق افتاده است و بیشتر مردم این روستا منبع درآمدی جز وام های داده شده ندارند. بیشتر زمین های كشاورزی به دلیل مجاورت رودخانه از بین رفته اند، از سوی دیگر ساخت وسازها كند انجام می شود و دو برابر هزینه ای كه می شد برای جابه جایی روستا صرف كرد، برای بازسازی صرف شده است. در میان مردم روستا معمولا چند خانواده در یك منزل زندگی می كردند؛ اما بعد از سیل فقط یك خانواده وام و كمك دریافت می كند و دیگر خانواده ها چیزی دریافت نمی كنند.
خبر دیگر اینكه مدیركل هواشناسی لرستان هم مژده داده كه به زودی سامانه هشدار سریع سیل در لرستان با صرف اعتبار سه میلیارد تومانی نصب می شود. آقای بهروز مرادپور تصریح كرده با توجه به اینكه سرشاخه های اصلی كرخه و دز در لرستان است و احتمال وقوع سیلاب در این استان وجود دارد، نصب این سامانه از مطالبات ضروری مردم و مسوولان استان است.
مدیركل بنیادمسكن لرستان هم از معرفی بیش از 43 هزار متقاضی سیل زده استان به بانك های عامل خبر داد و گفته است كه 46 هزار و 669 سیل زده در سراسر استان متقاضی دریافت تسهیلات و كمك های بلاعوض بودند. بنا به گفته آقای مسعود رضایی از این تعداد متقاضی 12 هزار و 824 نفر واجد دریافت تسهیلات احداثی، 20 هزار و 490 نفر واجد دریافت تسهیلات تعمیری و 1446 نفر نیز واجد دریافت تسهیلات تجاری هستند.
رضایی با بیان اینكه صددرصد تسهیلات بلاعوض تأمین
و تخصیص یافته است، اضافه كرده كه تاكنون 160 میلیارد تومان از محل كمك های بلاعوض به سیل زدگان پرداخت شده است. همچنین در حال حاضر آواربرداری 10 هزار و 169 واحد، پی كنی 9879 واحد، آرماتوربندی 7257 واحد، اسكلت بندی 5290 واحد، دیوارچینی 3371 واحد و سفت كاری 757 واحد به پایان رسیده است.

گلستان و مازندران، پیشرو در سیلاب

سیل در شمال ایران پیش از سایر استان ها به سراغ زندگی مردم آمد. 26 اسفند 97 بود كه بارندگی های شدید در استان های شمالی ایران، استان های گلستان، مازندران و خراسان شمالی را درگیر سیل كرد و جان 13 نفر را گرفت و حداقل 116 نفر را مصدوم كرد. حجم بارش در این استان ها در 70 سال گذشته، بی سابقه بود.
خسارت به 17 هزار و 800 واحد مسكونی، آسیب به مزارع محصولات استراتژیكی مثل گندم، جو و كلزا، آسیب به زیرساخت های حمل ونقل، كاهش 40 درصدی گردشگری نسبت به سال گذشته، خسارت كلی یكصد واحد صنعتی و بیكاری حداقل سه هزار نفر و در آخر، آسیب های واردشده به جمعیت عشایر، فقط در چند هفته ابتدایی سال، هزینه ای حدود 71 درصد بودجه 6 هزار و 777 میلیارد تومانی سال جاری استان را به بار آورده است. بر اثر این سیل بی سابقه برخی مسیرها مسدود و بخشی از مسیر راه آهن نیز تخریب شد، تعداد زیادی از دام و طیور تلف شدند و خانه های بسیاری به زیر آب رفت.
حالا استاندار گلستان با بیان اینكه 6800 واحد مسكونی خسارت دیده از سیل در گلستان به بانك های عامل معرفی شدند، اعلام كرده كه 84 درصد واحدهای احداثی در استان گلستان پی كنی و در مرحله ساخت هستند. به گفته آقای هادی حق شناس، روند بازسازی همچنان با سرعت ادامه دارد و 84 درصد از واحدهای خسارت دیده در گلستان در مرحله ساخت هستند و 16 درصد باقیمانده هم به سرعت پیش خواهند رفت. وی با اشاره به اینكه 7400 واحد پی كنی شده و 16 درصد باقیمانده مشكلات اسنادی دارند و در حال رفع مشكلات آنها هستیم، تاكید كرده كه 6 هزار و 800 واحد از هفت هزار و 400 واحد خسارت دیده از سیل در استان به بانك ها معرفی شدند. قرار است از طریق رایزنی با بانك ها، 600واحد باقیمانده هم به بانك ها معرفی شده و مراحل عقد قرارداد آنها انجام شود. بنا بر اظهارات استاندار گلستان، بنیاد مسكن با اعتبار خود و پیمانكارها حتی واحدهایی كه تسهیلات دریافت نكرده اند را در حال ساخت دارد. وی با اشاره به پرداخت 92 میلیارد تومان تسهیلات در بخش كشاورزی هم اظهار كرده كه از تعداد 25 هزار پرونده در این بخش، 15 هزار پرونده تعیین تكلیف شده و هر دو قسط خسارات خود را دریافت كرده اند و 10 هزار پرونده باقیمانده هم به محض تعیین تكلیف، قسط دوم خسارت خود را دریافت خواهند كرد.
همچنین در این هفته 500واحد مسكونی احداثی در مناطق سیل زده گلستان با حضور رییس بنیاد مسكن كشور به بهره برداری رسید كه برای ساخت آنها در مجموع 41میلیارد تومان هزینه شد. همچنین 13هزار و 600واحد مسكونی تعمیری نیز در مناطق سیل زده گلستان با بیش از 178میلیارد تومان به بهره برداری رسید. یك هزار واحد مسكونی نیز كه از محل تسهیلات طرح ویژه مسكن روستایی با 26میلیارد تومان اعتبار در گلستان ساخته شده است، تحویل مردم سیل زده شد. با وجود این هنوز راه بسیاری تا بهبود وضعیت این مناطق مانده است. در برخی نقاط سیل زده شمالی كشور آب قابل شرب وجود ندارد و برخی مسیرهای تردد هم هنوز بازسازی نشده اند و مردم از لایروبی نشدن مسیر رودخانه ها و تكمیل نشدن دیواره های رودخانه ها گلایه دارند.

خوزستان، خوشه های طلا به زیر آب رفتند

سیلاب دیرتر از شهرهای شمالی به جنوب كشور رسید؛ اما خسارات جدی به كسب وكار مردم وارد كرد. بنا بر اعلام برخی رسانه ها، در سیلاب فروردین 98، 213 هزار هكتار از اراضی كشاورزی در سطح استان خوزستان دچار خسارت جدی شدند. گندم، سبزی، صیفی و كلزا از عمده محصولاتی بودند كه بیشترین خسارت را در سیلاب فروردین دیدند و خسارت به بخش كشاورزی اهواز، دشت آزادگان و شوش از سایر نقاط استان بیشتر بود. در بررسی های اولیه میزان برآورد خسارت از سوی كارشناسان چهار هزار و 662 میلیارد تومان بود و این سیلاب ویرانگر سبب وارد شدن خسارت جدی به
دو هزار و 200 واحد مسكونی شد كه از این تعداد 850 واحد مسكونی احداثی و مابقی تعمیراتی بودند.
همچنین در جریان سیل خوزستان 113 مدرسه دچار آب گرفتگی شد كه 35 مدرسه هم اكنون در این مناطق در حال احداث است. حالا مدیر نوسازی، توسعه و تجهیز مدارس خوزستان اعلام كرده است كه برای 78 مدرسه كه آسیب زیادی به آنها وارد شده بود، تعمیرات اساسی انجام شد كه هزینه آن با خرید تجهیزات بالغ بر 70 میلیارد تومان برآورد می شود. همچنین 35 مدرسه احداثی وجود دارد كه 20 مورد از آنها تا پایان مهر تحویل و مابقی را نیز به تدریج تا آبان و آذر امسال تحویل داده می شوند.
استاندار خوزستان نیز در آخرین اظهارنظر خود اعلام كرده كه حدود 11 هزار نفر از 35 هزار نفر كه پرونده خسارت سیلاب برای سیل اخیر خوزستان تشكیل داده اند، خسارت خود را دریافت كرده اند؛ البته آقای غلامرضا شریعتی از مواهب این سیلاب هم سخن گفته و اعلام كرده كه سیل اخیر و بارش های سال آبی گذشته باعث شد خوزستان از خشكی و قحطی خارج و به شرایط نرمال برسد. وی با اشاره به پرداخت خسارت سیلاب كشاورزی به حدود 11 هزار نفر از 35 هزار پرونده عنوان كرده كه در بحث ساخت و تعمیرات منازل تا هفته آینده تعمیرات 15 هزار منزل به اتمام می رسد و در آینده ای نزدیك هم كار ساخت منازل آسیب دیده از سیلاب به اتمام می رسد. از سوی دیگر رییس بنیاد مسكن كشور نیز به مردم استان قول داده كه هیچ روستایی در خوزستان كه در معرض سیل قرار دارد، جابه جا نمی شود ولی روستاها ایمن می شوند. به گفته آقای علیرضا تابش در استان خوزستان 15 هزار و 40 واحد تعمیرات تمام شده و چهار هزار واحد، احداثی مرحله اول را داشتند، منتها در مرحله دوم سهمیه استان را پنج هزار و 600 واحد تعریف كردیم كه سه هزار واحد آن به بانك معرفی شده كه دو هزار و 700 واحد روستانشین و مابقی شهری هستند.
تابش با اشاره به تسهیلات و منابع اعتباری كمكی نفت به مناطق سیل زده خوزستان در مناطق نفت خیز گفته است: وزارت نفت به یك هزار و 300 واحد نفتی حدود 10 یا 12 میلیون تومان در قالب میلگرد به صورت بلاعوض می دهد. كمیته امداد نیز برای افراد تحت پوشش خود، 10 میلیون تومان می دهد و مابقی نیز كه تحت پوشش این دو نیستند را خود ما یا هلال احمر و ستاد اجرایی فرمان امام خمینی؟ره؟یا توسط خیران پرداخت می كنیم. رییس بنیاد مسكن انقلاب اسلامی كشور با اشاره به ضرورت اتمام واحدهای آسیب دیدن از سیلاب اخیر تصریح كرد: كار در استان های دیگر را نیز كه آسیب هایی دیده بودند تا پایان سال تمام خواهیم كرد.