ایسنا/ علی رغم این كه امسال شاهد بارش های مناسبی بودیم اما به دلیل پراكندگی بارش ها و نوسان روان آب، هم چنان سدها با كمبود مواجه هستند، به گونه ای كه هم اكنون 62 سد معادل 35 درصد از مجموع 178 سد بزرگ ایران كمتر از 40 درصد آب دارند.

با توجه به این كه بیش از 15 سال است كه بحران آب در ایران رخنه كرده، باران های مناسب دوره ای نمی تواند این چالش بزرگ را برطرف كند و لازم است كه راه كارهای مدیریت شده ای برای حل این تنش در كشور به وجود آید.

بر اساس اعلام شركت مدیریت منابع آب كشور تا پایان نیمه اول اسفندماه سال جاری، سدهای "شهید رجایی" در مازندران، "زاینده رود" اصفهان، "تهم" زنجان و "ملاصدرا" در استان فارس از مهم ترین سدهای دارای 40 درصد آب به شمار می آیند كه اغلب كاربری تأمین آب شرب دارند.

علاوه بر این، تعداد 44 سد معادل 25 درصد سدهای بزرگ، بیش تر از 90 درصد آب دارد كه سدهای "سورال" كردستان، "میجران" رامسر، "تنگ حمام" كرمانشاه، "گاوشان" كردستان، "دویرج" ایلام، "سلیمانشاه" كرمانشاه و "كرخه" در خوزستان از مهم ترین آن ها محسوب می شود؛ این سدها عمدتاً تأمین كننده آب كشاورزی هستند. هم چنین، بیش از نیمی از مخازن 34 سد معادل 19 درصد از سدهای بزرگ از جمله "رودبال" و "داراب" فارس، "كرج" و "طالقان" البرز، "بانه" كردستان و "ارس" جلفا پر شده است.

از سوی دیگر، مخزن 13 سد معادل هفت درصد سدهای بزرگ از جمله "لتیان" و "جیرفت" بین 40 تا 50 درصد آب دارد و در حال حاضر میزان پرشدگی مخزن 75 سد بزرگ، كمتر از 50 درصد و 103 سد بزرگ بالای 50 درصد گزارش شده، همچنین میزان پرشدگی مخزن 25 سد معادل 14 درصد سدهای بزرگ از جمله "بافت" كرمان، "كارون 4" در چهارمحال و بختیاری، "گتوند علیا" و "شهیدعباسپور" در خوزستان، "شیرین دره" در خراسان شمالی، " البرز" مازندران و "سردشت" بین 70 تا 90 درصد اعلام شده است.

آمار و ارقام حاكی از شرایط نامناسب منابع آبی كشور است و به نظر می رسد كه پر بارشی امسال نیز نتوانسته چندان كمبودها را جبران كند، البته آن طور كه وزارت نیرویی ها می گویند طبق تمهیدات در نظر گرفته شده تا پایان سال 1400 تنش آبی در ایران به پایان می رسد و برای این مهم نیز برنامه هایی را در نظر گرفته اند.

این طرح در قالب نقشه راه و برنامه مشخص به موضوعات متنوعی از جمله تأمین، ارتقای كیفیت، كاهش هدررفت آب و تأمین منابع مالی پرداخته است. علاوه بر این نیز، بر اساس گفته های رضا اردكانیان - وزیر نیرو - در لایحه بودجه سال 1398، چارچوب های اصلی این برنامه دیده شده و امیدواریم فرآیند تصویب آن در مجلس هم به خوبی پیش گرفته شود.

هم چنین محمد حاج رسولی ها - مدیرعامل شركت مدیریت منابع آب ایران - نیز در همین راستا به ایسنا گفته است كه برنامه ای را برای حل تنش آبی از سوی وزارت نیرو تبیین كرده ایم كه در این برنامه، پارامترها و معیارهای متعددی در نظر گرفته شده است كه اگر بتوان این برنامه را به درستی اجرا كرد، قطعاً بخشی از چالش های حوزه آب حل خواهد شد.

علاوه بر این حمیدرضا جانباز - مدیرعامل شركت مهندسی آب و فاضلاب - با بیان این كه كاهش بارش موجب شد كه امسال بیش از 300 شهر در معرض تنش آبی قرار بگیرند، به ایسنا گفت: با اقدامات صورت گرفته، توانستیم چالش های بسیاری را حل كنیم تا جایی كه بجز تعداد كمی از استان ها، شاهد مشكل جدی در حوزه آب نبودیم.

وی هم چنین درباره برنامه 1400 بدون تنش آبی اظهار كرد: بر اساس سناریوی بارش، مطابق سال جدید برنامه ریزی می كنیم تا تابستان سال 1398 را با كم ترین چالش پشت سر بگذاریم، به گونه ای كه بهتر از امسال كارها پیش برود؛ تمام هدف این است تا سال 1398 را با كم ترین تنش آبی پشت سر بگذاریم.

جانباز با اشاره به سرمایه تخصیص یافته در این حوزه، ابراز كرد: 1,000 میلیارد تومان سرمایه ای را كه قرار بود دولت برای گذر از تنش آبی به بخش آب اختصاص دهد، به طور كامل تخصیص یافت.

برنامه مدیریت تنش آب شرب، با فرض بارندگی مشابه سال آبی گذشته و كمبود آب در تابستان سال 1400، در وزارت نیرو پیش بینی شده و برای مدیریت تنش آبی شهرها و روستاهای كشور راهكارهایی در قالب افزایش تأمین و تولید آب، ارتقای كیفی آب، افزایش توان ذخیره سازی آب، ارتقای مدیریت و بهره وری منابع تأمین، تأسیسات، شبكه ها و نیز مدیریت مصرف در نظر گرفته شده است.

البته این موضوع به معنای وضعیت مناسب منابع آبی در حال حاضر نیست، چراكه بر اساس آخرین آمار از وضعیت منابع آبی، سال گذشته حجم آب های سطحی كشور 32 میلیارد مترمكعب بود اما امسال حجم این آب ها به 25 میلیارد مترمكعب رسیده، یعنی حجم آب های سطحی كشور حدود 35 درصد كاهش یافته است و این در شرایطی است كه این عدد در دهه 70، حدود 80 میلیارد مترمكعب بوده است و این موضوع بیانگر اوضاع نابه سامان در این حوزه است چراكه از یك سو با كاهش آب های سطحی و از سوی دیگر كاهش آب های زیر زمینی مواجهیم.

این موضوع، اهمیت مدیریت مصرف و به كارگیری راهكارهای مدیریتی اصولی و درست را گوش زد می كند چراكه اگر بخواهیم به برنامه 1400 بدون تنش آبی دست یابیم، باید به مدیریت مصرف و مدیریت درست توجه ویژه ای كنیم.