17 اسفند 1329- تهران- مجلس شورای ملی دكتر محمد مصدق با گروهی از همفكران و اعضای كمیسیون نفت گرد هم آمده اند و جوانب پیشنهاد ملی شدن صنعت نفت را مروری دوباره می كنند؛ جنبه های مختلف مخالفت های احتمالی را می سنجند و پاسخ های خود را آماده می كنند.كمیسیون نفت؛ همان كمیسیونی كه هسته اولیه آن در اول تیرماه 1329 و در دوره شانزدهم مجلس شورای ملی ایران برای رسیدگی به لایحه نفت (معروف به لایحه گس-گلشائیان) با راهبری دكتر مصدق بنیان گذاشته شده است، اكنون خود را برای كارزاری بزرگ مهیا می كند؛ پیشنهاد ملی شدن صنعت نفت را در دست دارد و مصمم است آن را در مجلس شورای ملی تصویب كند. دكتر "محمد مصدق " كه سنگ بنای تفكر اقتصاد "بدون نفت" را بنا نهاده است؛ در شهریورماه 1320 و پس از سقوط رضاخان، در انتخابات دوره چهاردهم مجلس وقت، بار دیگر به مجلس راه یافت.
گسترش فعالیت های سیاسی پس از شهریور 1320 سبب گسترش مبارزات مردم و به ویژه توجه آنان به وضع قرارداد نفت شده بود. دكتر مصدق در مجلس و بیرون از آن این جنبش را كه به «نهضت ملی شدن نفت» معروف شد، هدایت می كرد. شرایط بین المللی در این دوره، به نحوی بود كه كشورهای مختلف به ویژه روسیه، انگلیس و آمریكا با پیشنهادهایی به دولت ایران، خواستار كسب امتیاز نفتی بودند و از آنجا كه انگلیس، امتیاز بهره برداری از منابع نفت جنوب كشور را در اختیار داشت، روسها درصدد كسب امتیاز منابع نفتی شمال و آمریكایی ها نیز به دنبال امتیاز نفت، در ایران بودند. دكتر مصدق كه رهبری گروهی متشكل از 16 تن از نمایندگان مجلس چهاردهم را برعهده داشت، در خصوص واگذاری امتیاز نفت به خارجی ها گفت: "به بهانه اینكه به یك كشور نفت داده شده است، نباید به هیچ كشور دیگری امتیاز داد؛ چرا كه این دور باطل تمامی نخواهد داشت." این آزاد مرد ایرانی برای مقابله با فشار شوروی در خصوص گرفتن امتیاز نفت شمال ایران، قانونی را در این دوره مجلس به تصویب رساند كه دولت از مذاكره در مورد امتیاز نفت تا زمانی كه نیروهای خارجی در ایران هستند، منع می شد.
حركت ملی شدن صنعت نفت در شرایطی شكل گرفت كه ایران بزرگترین تولیدكننده نفت خام خاورمیانه بود و پس از آمریكا، ونزوئلا و شوروی سابق؛ چهارمین تولیدكننده معتبر نفت خام دنیا محسوب می شد. در آن دوران، كل تولید نفت خام ایران، 32 میلیون تن در سال بود كه معادل بیش از یك سوم مجموع تولید نفت خام خاورمیانه به شمار می آمد. از سوی دیگر، ایران 90 درصد نفت خام مورد نیاز اروپای غربی را در آن دوران تامین می كرد.
سحرگاه پنجم خرداد ماه 1287- منطقه نفتون- مسجد سلیمان
جورج برنارد رینولدز، تلگرافی از ویلیام ناكس دارسی در دست داشت كه طی آن به رینولدز تاكید كرده بود به محض دریافت تلگراف، كار حفاری را در مسجد سلیمان تعطیل كند و خود را سریعا به تهران برساند.
جورج برنارد رینولدز تجربیاتی در زمینه حفاری نفت در مناطق نفت خیز سوماترا داشت و همین باعث شده بود كه ویلیام ناكس دارسی، تاجر بزرگ طلا در انگلستان كه در تاریخ 28 ماه مه سال 1901 میلادی موفق به كسب امتیاز اكتشاف نفت در ایران از مظفرالدین شاه قاجار شده بود، او را به استخدام خود درآورد.
رینولدز در پایان سال 1902 میلادی عملیات حفاری اولین چاه در چاه سرخ واقع در قصر شیرین و همچنین شاردین رامهرمز را آغاز كرد و همزمان مقدمات حفاری در منطقه نفتون مسجد سلیمان را مهیا ساخت.
پس از دو سال حفاری در شاردین گروه رینولدز به این نتیجه رسیدند كه در این نقطه نمی توانند به نفت برسند. اما علائم موجود و وجود آتشگاه و نیز حوضچه ای كه خود به خود قیر از آن می جوشید و یادداشت های مورخین و باستان شناسان كه تصریح كرده بودند در ناحیه نفتون نفت فراوان به دست می آید، رینولدز را كه از مدتی پیش در آنجا به كار حفاری مشغول بود، امیدوار كرد و به همین علت وسایل و تجهیزات را به منطقه نفتون در مسجد سلیمان منتقل كردند و در پایان ماه ژانویه سال 1908 میلادی حفاری چاه شماره یك این شهر آغاز شد.
سرمایه شركت كه در انگلیس تشكیل شده بود تا در ایران به نفت دست یابد، به علت طولانی شدن دوره حفاری به پایان خود می رسید و ویلیام ناكس دارسی كه از پیدا شدن نفت در این سرزمین قطع امید كرده بود طی تلگرافی از رینولدز خواست تا حفاری را تعطیل كند؛ با این وجود رینولدز چندان به مسجد سلیمان اعتماد داشت كه ترجیح داد بدان اعتنایی نكرده به كار خود ادامه دهد. سرانجام در حالی كه اعضای گروه در اوج ناامیدی به سر می بردند، در ساعت چهار صبح روز پنجم خرداد ماه 1287 خورشیدی برابر با 26 ماه مه 1908 میلادی، مته حفاری از ضخامت زمینی به قطر 300 متر عبور كرد و آخرین ضربت خود را به صخره عظیمی كه روی منبع نفت قرار داشت فرود آورد، در نتیجه در عمق 1180 پا (360 متری) نفت با فشار زیادی تا 50 پا (15 متر) بالاتر از نوك دكل حفاری فوران كرد و بدین ترتیب فصل جدیدی در تاریخ كشور رخ داد و ایران به جمع كشورهای نفت خیز جهان پیوست.
این اتفاق كه نخستین اكتشاف نفت در خاورمیانه به شمار می رفت، حیات اقتصادی و اجتماعی مسجد سلیمان و ایران را دگرگون كرد، چنان كه از این چاه روزانه 36000 لیتر (معادل 8000 گالن) نفت استخراج می شد و بعدها در این شهر حداقل 300 چاه نفت حفر شد. این شهرك باستانی به یك شهر مدرن و پر رونق بدل شد. جمعیت آن افزایش یافته، خانه ها و محله های جدید برای كاركنان شركت نفت از مدیران ارشد گرفته تا كارگران ساخته شد. شركت نفت ابتدا اقدام به ایجاد یك دستگاه آب شیرین كن كرد و سپس برای انتقال آب رود كارون به شهر، لوله كشی منازل را به انجام رساند. همچنین خط آهنی توسط این شركت تاسیس شد كه تا دارخزینه، روستایی در نزدیكی شوشتر، امتداد می یافت.
بدین ترتیب مسجد سلیمان از یك قصبه به شهری بزرگ بدل شد و مردم از اطراف و اكناف برای كار به این شهر مهاجرت كردند. شبكه آب و برق تكمیل شد و سیستم فاضلاب شهر به وجود آمد، حمل و نقل زباله مرتب شد و سیستم اتوبوسرانی به كار افتاد. همچنین ورزشگاه بزرگی ساخته شد و مسجد سلیمان چهره یك شهر تازه و متفاوت از سایر شهرها را به خود گرفت.
امتیاز استخراج، بهره برداری و لوله كشی نفت و قیر در سراسر ایران (به جز پنج استان آذربایجان ، گیلان ، مازندران ، گرگان و خراسان ) به مدت 60 سال در سال 1280 میلادی و در دوره حكومت مظفرالدین شاه قاجار به دارسی داده و متعهد شده بود كه از عواید حاصله 16 درصد به عنوان حق الامتیاز و 20 هزار لیره نیز به صورت نقد به عنوان سهم ایران، به دولت بپردازد
29 اسفند 1329- مجلس سنا- تهران
نمایندگان سنا لایحه ای را در دست دارند كه پیش از آن از سوی نمایندگان مجلس شورای ملی تصویب شده بود.
در متن پیشنهاد تصویب شده ، آمده بود: "به نام سعادت ملت ایران و به منظور كمك به تامین صلح جهانی، امضاكنندگان ذیل پیشنهاد می نمائیم كه صنعت نفت ایران در تمام مناطق كشور بدون استثنا ملی اعلام شود یعنی تمام عملیات اكتشاف، استخراج و بهره برداری در دست دولت قرارگیرد."
پیشنهاد به شور گذاشته شد و دلایل موافقان و مخالفان بررسی شد؛ در نهایت سنا این پیشنهاد را در 29 اسفند 1329 تصویب كرد و طرح اولیه «ملی شدن صنعت نفت ایران» به قانون تبدیل شد.
تعیین تكلیف استعمار پیر و شگرد سیاستمداران ایرانی
پس از ملی شدن صنعت نفت، انگلیس كه با تصویب این قانون منافع خود را در خطر می دید، برای جلوگیری از به ثمر نشستن حركت ملی شدن صنعت نفت، از تمامی شگردهای ممكن استفاده كرد.
یكی از این شگردها، تحریم نفت ایران در نیمه اول سال 1330 با هدف به خطر انداختن ثبات سیاسی و اقتصادی كشور بود. انگلیس به تمام خریداران نفت خام ایران هشدار داده بود كه نفت ایران را خریداری نكنند.
اما دولتمردان وقت ایران در ادامه مبارزات خود با تلاش زیاد توانستند بر این حركت استعمارگر پیر فایق آیند. دكتر مصدق نخست وزیر وقت، برای خنثی كردن توطئه انگلیس و كسب درآمد برای كشور، ترجیح داد نفت خام را با تخفیف به مشتریان بفروشد. نكته قابل توجه آن است كه درآمدی كه دولت مصدق با فروش تخفیفی نفت خام و فراورده نفتی برای كشور كسب كرد دو برابر رقمی بود كه «شركت نفت انگلیس و ایران» بابت فروش سالانه 31میلیون تن نفت خام به ایران پرداخت می كرد.
دهم مهرماه 1330- فرودگاه مهرآباد- تهران
چهره های برافروخته شمار زیادی از مدیران و كاركنان خارجی صنعت نفت كه چمدان به دست در آستانه ورودی پروازهای فرودگاه ایستاده اند، نشان از پیروزی بزرگی برای ایرانیان دارد.
چندی پیشتر، با ابلاغ قانون ملی شدن نفت، هیات خلع ید به جنوب عزیمت كرده و تابلوی «ریاست شركت» را از سر در دفتر مركزی خرمشهر كنده و به جای آن تابلوی «هیات مدیره موقت » را نصب كرده اند؛ این بدان معنا بود كه بعد از این تاریخ تمامی تاسیسات و ادارات شركت زیر نظر هیات مدیره جدید خواهد بود؛ مفهمومی كه فراتر از انتظارات بود و برای استعمار پیر بسیار گران آمد.
مستشاران، مدیران و مهندسان انگلیسی در تصمیمی خلق الساعه تصمیم به ترك ایران می گیرند؛ با این امید كه ایرانی ها برای چرخاندن صنعت نوپای نفت به زودی به آن ها مراجعه می كنند و آن وقت می توان برای نفت ایران بازی جدیدی درآورد و امتیازات جدیدی گرفت؛ امیدی كه البته ناامید شد!
هفتم آبان ماه 1333- تهران
هیاتی از مقامات ایرانی و كنسرسیومی از شركتهای صاحب نام نفتی گرد هم آمده اند و مذاكراتی را در خصوص آغاز انجام فعالیت در صنعت نفت ایران دنبال می كنند؛ مذاكراتی كه در نهایت بازگشت مجدد اروپایی ها به صنعت نفت ایران را در پی داشت.
گردهمایی غول های نفتی ها كه درست هشت روز پس از تصویب قرارداد كنسرسیوم از سوی مجلس شورای ملی و با چراغ سبز این نهاد ملی برگزار شد، با حضور ایران و كنسرسیومی متشكل از شركت های بی پی (40٪)، رویال داچ شل (14٪)، گلف اویل (8٪)، استاندارد اویل كالیفرنیا (8٪)، استاندارد اویل نیوجرسی (8٪)، استاندارد اویل نیویورك (8٪)، تكزاكو (8٪) و توتال (6٪) برگزار شد.
شركت های عضو كنسرسیوم نفت ایران درسال 1954 میلادی دو شركت به نام های «شركت سهامی اكتشاف و تولید نفت ایران» و «شركت سهامی تصفیه نفت ایران» تشكیل دادند كه روی هم «شركتهای عامل نفت ایران» نامیده می شد.
این دو شركت به ترتیب اختیار اكتشاف و تولید نفت خام و گاز طبیعی در حوزه معینی در جنوب ایران به نام «حوزه قرارداد» و تصفیه نفت خام و گاز حاصل از آن را عهده دار بودند. شركت های عامل نفت ایران طبق قوانین كشور هلند تشكیل شده و در ایران به ثبت رسیده بودند. هریك از شركت های عضو كنسرسیوم نفت ایران نیز یك شركت بازرگانی تاسیس كرده و در ایران به ثبت رسانده بودند كه به صورت مجزا از یكدیگر عمل كرده و نفت خام و گاز طبیعی حاصل از حوزه قرارداد را از شركت ملی نفت ایران خریداری كرده و به خارج از كشور صادر می كردند.
این شركت های بازرگانی همچنین بخشی از نفت خام خریداری شده را پالایش كرده و به صورت فراورده به خارج از كشور صادر می كردند. تعهدات مالی شركت های بازرگانی تاسیس شده در دل شركتهای عضو كنسرسیوم، عبارت بود از یك پرداخت مشخص تحت عنوان حق الارض كه شامل كلیه نفت خام صادراتی می شد و مالیات بر درآمدی كه به نسبت درصدی از منافع حاصل از صدور نفت بر اساس بهای اعلان شده نفت خام به دولت ایران می پرداختند؛ این درصد از 23 آبان ماه 1349 به 55درصد افزایش یافت.
ثابت صنعت نفت ایران، در این دوره اگر چه متعلق به شركت ملی نفت ایران بود، اما بر اساس قرارداد، تنها شركت های عضو كنسرسیوم، حق استفاده انحصاری از آنها را در طول مدت قرارداد در اختیار داشتند.
فعالیت های اكتشافی مستمر این شركت، در طول دهه های 1330 و 1340 به كشف میادین بزرگی، در جنوب و جنوب غربی كشور انجامید، كه در این راستا؛ در سال 1337 میدان نفتی اهواز، 1338 میدان نفتی بینك، 1340 میدان نفتی بی بی حكیمه، 1341 میدان نفتی رامشیر، 1342 میدان نفتی مارون، میدان نفتی منصوری، میدان نفتی گلخاری و میدان نفتی كرنج، در 1343 میدان نفتی پارسی و میدان نفتی رگ سفید و در سال 1344 میدان نفتی كوپال توسط شركت سهامی اكتشاف و استخراج نفت ایران كشف شد.
دهه 50 شمسی- از تاسیس «اسكو» تا اكتشافات نفتی در جنوب ایران
همزمان با شتاب گرفتن روند فعالیت های تولید نفت و گاز، همچنین پیشرفت فناوری های اكتشاف، مهندسی حفاری و به موازات آن، كشف ذخایر اثبات شده نفت و گاز مستقر در جنوب ایران، شركت خاص خدمات نفت ایران (اُسكو) در سال 1353 از دارایی های شركت سهامی اكتشاف و استخراج نفت، تأسیس شد.
این شركت با گسترش دامنه عملیاتی، فعالیت خود را به عنوان پیمانكار طرف قرارداد شركت ملی نفت ایران، آغاز نمود. شركت اُسكو در زمینه اكتشاف و مطالعه میدان ها، برنامه ریزی و اجرای عملیات حفاری، نصب و راه اندازی تأسیسات، احداث خطوط لوله، توسعه میادین و ازدیاد برداشت، همچنین برآورد بودجه های ارزی و ریالی پروژه های نفتی فعالیت می كرد. دفتر مركزی شركت اسكو در شهر مسجدسلیمان قرار داشت.
تا مهرماه 1353 اعضای كنسرسیوم بدون دخالت شركت ملی نفت ایران برای تعیین میزان تولید از میادین و قیمت فروش نفت تصمیم می گرفتند، كه از سال 1353 و تشكیل شركت سهامی خاص خدمات نفت ایران (اُسكو) تغییرات عمده ای در ارتباط با نحوه نظارت شركت ملی نفت ایران به عنوان نماینده دولت، در كار كنسرسیوم به وجود آمد.
در كنار اسكو، در سال 1355 شركت عملیات غیرصنعتی نیز در شهر آبادان تأسیس شد. این شركت عملیات پالایش، تصفیه نفت خام، تولید بنزین، همچنین ارائه خدمات لجستیك و پشتیبانی را بر عهده داشت.
عملیات اكتشاف میادین نفتی كه از اواسط دهه 1340 سیر نزولی به خود گرفته بود نیز از اواسط دهه 1350 توسط شركت اسكو از سر گرفته شد، كه در پی آن در سال 1353 میدان نفتی چلینگر و میدان نفتی قلعه نار، سال 1354 میدان نفتی نرگسی و میدان نفتی رامین، سال 1355 میدان نفتی جفیر و در سال 1357 میدان نفتی زاغه كشف شد.
آبان 1357- وقوع اعتصابات در صنعت نفت
در آبان ماه 1357 نخستین جرقه اعتصابات در صنعت نفت زده شد و در پی آن شماری از گروه های كارگری، دست از كار كشیدند. به تدریج دامنه اعتصابات به شركت اُسكو، كه عملیات تولید را راهبری می كرد نیز كشیده شد و سرانجام در تاریخ 6 دی 1357 عملیات صادرات نفت ایران، به طور كامل متوقف شد.

پس از وقوع انقلاب اسلامی 1357 در ایران و خروج بخش اعظم كارشناسان خارجی و شركت های بین المللی صنعتی از كشور، سپس تغییر ساختار سازمان ها و شركت های دولتی، شركت اُسكو و شركت عملیات غیرصنعتی، با هم ادغام شدند و مدیریت مناطق نفتخیز را بعنوان زیرمجموعه ای از شركت ملی نفت ایران، تشكیل دادند. دفتر مركزی این شركت نیز به شهر اهواز منتقل شد.
حوزه عملیات مدیریت مناطق نفتخیز، به عنوان متصدی بخش بالادستی صنایع نفت و گاز سراسر كشور، منهای میادین دریایی مستقر در خلیج فارس، كه مدیریت آنها برعهده شركت نفت فلات قاره ایران بود، را در بر می گرفت. از سوی دیگر، وظیفه صادرات نفت خام تولید شده در كلیه كشور، همچنین انتقال نفت خام به كلیه پالایشگاه های داخلی و گازرسانی به شركت ملی گاز ایران نیز برعهده مناطق نفتخیز قرار گرفت.
در طول جنگ ایران و عراق، تأسیسات بهره برداری، خطوط لوله، كارخانجات جانبی و زیرساخت های صنعتی متعلق به مدیریت مناطق نفتخیز، خسارات ناشی از 2500 حمله هوایی و موشكی ارتش عراق را تحمل كرد. مجموعه مناطق نفتخیز تا پایان جنگ، برنامه حفظ توان تولید و استمرار صادرات نفت خام، به میزان متوسط 3 میلیون بشكه در روز را اجرا كرد و با وجود خسارت های پی در پی تأسیساتی، هیچگاه میزان تولید نفت این شركت، از مرز 2٫4 میلیون بشكه در روز، پایین تر نرفت.
اول دی 1358- یك فرمان تاریخی و شكل گیری شركت ملی حفاری ایران
با وجود ملی شدن صنعت نفت ایران در 29 اسفند 1329، اما تا قبل از پیروزی انقلاب اسلامی انحصار عملیات حفاری در دست شركت های چند ملیتی قرار داشت. دولت های وقت مجبور بودند حفر چاه های نفت را با هرقیمت و هزینه ای بپذیرند؛ زیرا در اقتصادی كه تكیه بر نفت داشت راهی جز افزایش تولید و فروش آن با هرقیمتی ممكن نبود.
در محیط كار مدیریت و نظارت با بیگانگان بود و ایرانیان مسئول هم در واقع نظاره گر بودند تا ناظر!
اگرچه صنعت نفت در 29 اسفند سال 1329 ملی شد، ولی صنعت حفاری به دلیل اهمیت استراتژیك همچنان در دست بیگانگان و استعمارگران باقی ماند، تا همواره به عنوان اهرم فشاری بركشور ایران مورد استفاده قرار گیرد.
پس از پیروزی انقلاب اسلامی از اوائل سال 1358 كارگران و كارمندان زحمت كش و رنج دیده كه سال ها طعم تلخ كار در شركت های خارجی را كشیده بودند با اجتماع خواستار تشكیل شركتی ایرانی شدند، این اعتراضات ماه ها طول كشید و مذاكرات و جلسات زیادی بین مسئولین شركت نفت و كارگران و كارمندان معترض انجام شد،؛ پس از چندی آیت الله اشراقی؛ نماینده امام با آنان دیدار و خواسته های كاركنان را به دولت وقت منعكس كرد و سرانجام در آذرماه 58 تعدادی از كارگران به نیابت از كلیه كاركنان كه قبل از انقلاب در شركت های خارجی اشتغال داشتند به محضر بنیانگذار جمهوی اسلامی حضرت امام خمینی (ره) شرفیاب شدند و تاسیس شركتی ایرانی را خواستار شدند.
بدین ترتیب در سپیده دم بلندترین شب سال، بلند آواز ترین نوزاد انقلاب متولد شد؛ شركت ملی حفاری ایران، تبلور اراده ملی، استقلال و خودكفایی در صنعت نفت كشور می باشد كه با درایت و بصیرت بنیانگذار جمهوری اسلامی حضرت امام راحل در سال 1358 به ثمر نشست.
سال 1369- كشف بزرگترین مخزن گازی جهان
با حفر اولین چاه اكتشافی در خط مرزی مشترك ایران و قطر در خلیج فارس و نتایج مثبت لرزه نگاری، میدان گازی پارس جنوبی به عنوان بزرگترین میدان گازی ایران و یكی از مهم ترین منابع گازی مستقل جهان كشف شد.
وسعت این میدان 9700 كیلومتر مربع بوده و بخش متعلق به ایران 3700 كیلومتر مربع را شامل می شود.
بر اساس آخرین برآوردهای انجام شده، ذخیره درجای این میدان حدود 14,2 تریلیون مترمكعب بوده و دارای ذخیره ای بالغ بر 19 میلیارد بشكه میعانات گازی است.
با توسعه كامل فازهای پارس جنوبی، ظرفیت تولید گاز از این میدان مشترك به بیش از 800 میلیون مترمكعب در روز و میعانات گازی افزون بر یك میلیون بشكه در روز خواهد رسید كه این موضوع در راستای تكلیف افزایش تولید نفت و گاز است.
سال 1373- تشكیل متن به عنوان بازوی توسعه ای شركت ملی نفت ایران
در ادامه فعالیت های توسعه ای صنعت نفت ایران، شركت مهندسی و توسعه نفت در سال 1373 با هدف مدیریت و نظارت بر روند اجرای پروژه های عظیم نفت و گاز در شركت ملی نفت تاسیس شد.
این شركت در راستای اجرای پروژه های متعدد خشكی و دریائی با شركتهای پیمانكاری / مهندسی گوناگون در داخل و خارج از كشور همكاری داشته و زمینه لازم جهت انتقال فناوری و تكنولوژی مربوط به صنایع نفت و گاز وابسته به پروژه های فوق را به داخل كشور فراهم كرده است.
سال 1377- تولد شركت های نفت مناطق مركزی ایران و نفت و گاز پارس
در سال 1377 شركت نفت مناطق مركزی ایران به عنوان یكی از پنج شركت تولیدی نفت و گاز و دومین شركت تولید كننده گاز كشور متولد شد.
این شركت هم اكنون مسئولیت تولید و توسعه اكثر میدان های خشكی در یازده استان ایلام، بوشهر، چهار محال و بختیاری، خراسان شمالی، خوزستان، فارس، قم، كرمانشاه، كهگیلویه و بویر احمد، لرستان و هرمزگان را بر عهده دارد و در حال حاضر نزدیك به نیمی از گاز مورد نیاز كشور را تأمین می كند.
شركت نفت مناطق مركزی ایران مسئولیت توسعه و تولید از 77 میدان گازی و نفتی را بر عهده دارد كه شامل 47 میدان گازی و 30 میدان نفتی می شود كه تا كنون 13 میدان گازی و 12 میدان نفتی توسعه یافته و در مدار تولید هستند. ستاد این شركت كه مسئولیت سیاست گذاری و تدوین استراتژی تولید و توسعه را به عهده دارد در تهران و ستاد شركت های بهره برداری نفت و گاز شرق، غرب و زاگرس جنوبی به ترتیب در شهرهای كرمانشاه، مشهد مقدس و شیراز واقع است.