ساختمان هایی در ارتفاع بالاتر از سطح زمین و بادگیرهای برافراشته تنها بخشی از مؤلفه های معماری جنوب ایران است؛ جایی كه حالا در میان انبوه ساخت وسازهای جدید از هویت اصیل خود فاصله گرفته است.

خبرگزاری مهر؛ گروه استان ها- رضا زرگر: خانه های قدیمی و معماری بومی و اصیل بخشی از حافظه تاریخی یك شهرند. آن وقت ها كه هنوز مردمان شهر در آهن و فولاد محصور نشده بودند، با خاك و سنگ، آب و آفتاب در بستر آگاهی و تجربه های دیرین، فضاهایی را سامان دادند كه امروزه یادگارهای آن جزو میراث فرهنگی ما و آیندگان سرزمین است.
باگذشت زمان ساختار معماری در محیط جغرافیایی استان ها تغییر كرده است درصورتی كه سبك معماری بومی، اصیل و تاریخی خاص هر استان بر اساس اقلیم، مصالح بومی، فرهنگ و سبك زندگی مردم هر استان طراحی می شده است.
«خبرگزاری مهر» در مجموعه گزارش هایی در راستای تبیین رویكرد سند چشم انداز مبنی بر ترویج سبك زندگی و معماری ایرانی اسلامی به دنبال احیای مفهوم خانه در جامعه ایرانی از طریق كار رسانه ای بوده است و در این راستا سلسله گزارش هایی از استان های مختلف با عنوان «نقش خانه در سبك زندگی ایرانی - اسلامی» منتشرشده است.
در این گزارش ها به نقشه، مصالح، المان ها، هویت عناصر، طراحی و سبك زندگی مردم هر استان در این خانه ها پرداخته شده و ضمن توصیف و تشریح ویژگی های خانه های تاریخی و معماری ایرانی- اسلامی با مسئولان مرتبط، اهل فن، اساتید دانشگاه، پژوهشگران حوزه معماری و شهرسازی و معماران نیز صحبت شده است.
در این گزارش به سراغ معماری اصیل جنوب ایران رفته ایم، جایی كه بادگیرهای برافراشته پیش ازاین منادی سبك معماری اصیل این منطقه بوده است.
معماری اصیل ایرانی به وقت خلیج فارس
جغرافیای تاریخی استان هرمزگان با تاریخ و جغرافیای خلیج فارس درهم آمیخته است. با نگاهی به تاریخ پرفرازونشیب این منطقه می بینیم كه اقوام و تمدن های مختلفی در این سرزمین زندگی كرده اند و این رفت وآمدها و شكل گیری روستاها و شهرها تأثیر مستقیمی بر معماری بومی منطقه گذاشته است.
تا قرن چهارم پیش از میلاد، مدارك پراكنده ای بر پایه نوشتارهای تاریخ نگاری یونانی درباره خلیج فارس وجود دارد. در دوران بسیار كهن، اقوامی در سواحل غربی خلیج فارس و دشت های جنوبی و غربی ایران می زیسته اند.
و اما در این منطقه هماهنگی با اوضاع اقلیمی از عوامل مهم و مؤثر در معماری و آسایش زیستی بوده است. برای نمونه معماری سنتی كشورهای مختلف جهان، به ویژه كشورهای خاورمیانه و ازجمله كشور ما، سرشار از تجارب و نمونه هایی است كه نشان دهنده راه حل های بسیار دقیق و حساب شده در سازگاری فضاهای كالبدی با اوضاع اقلیمی است.

ساختمان ها و فضاهای كالبدی در هماهنگی با محیط طبیعی و فرهنگی چهره ای خاص پیداكرده اند و در بهره گیری از انرژی های طبیعی، مقابله با شرایط نامساعد و بسیار سخت اقلیمی كاملاً موفق بوده اند. سواحل جنوبی ایران كه به وسیله رشته كوه های زاگرس از فلات مركزی جداشده اند، اقلیم گرم و مرطوب ایران را تشكیل می دهند.
تأثیر ویژه شرایط اقلیمی در معماری بومی هرمزگان
از ویژگی این اقلیم تابستان های بسیار گرم و مرطوب و زمستان های معتدل است. شهرهای بندرعباس، جاسك، بندرلنگه، میناب و بستك ازجمله شهرهای با این اقلیم هستند. با توجه به شكل گیری و تركیب معماری بومی این مناطق این واقعیت آشكار می شود كه خصوصیت اقلیمی منطقه به طور فراوانی در شكل گیری شهرها و تركیب معماری این مناطق تأثیر داشته است.
بندرعباس و سایر شهرهای ساحلی استان هرمزگان در سواحل جنوبی كشور، از شرایط ویژه آب و هوایی نظیر رطوبت شدید، دمای زیاد هوا، وزش بادهای نسیم دریا به خشكی و بادهای محلی برخوردار هستند. كه هر یك به نوعی بر چهره معماری و شكل گیری محیط مسكونی تأثیر گذاشته است.
عواملی كه در شكل گیری اقلیم استان هرمزگان از اهمیت خاصی برخوردار است، می توان از عرض جغرافیایی، نزدیكی به دریا، كمی ارتفاع، نقش دریا در افزایش رطوبت، برخورداری از بادهای مدیترانه ای و موسمی، وجود دو نوع رژیم بارش و غیره نام برد كه هر یك به نوعی بر چهره معماری و شكل گیری محیط مسكونی تأثیر می گذارد.
در اقلیم گرم و مرطوب عموماً فضاهای زندگی بالاتر از سطح زمین در نظر گرفته می شوند تا از نفوذ بیشتر رطوبت جلوگیری شود. برای جلوگیری از رطوبت به زیربنا هم ساختمان بالاتر از سطح زمین قرارگرفته است.

نگاهی به ساختار برخی خانه های قدیمی هرمزگان
و اما برای اطلاع از ویژگی های خانه های تاریخی هرمزگان كتاب راز و رمزهای زیبایی برخی از این بناها را ورق می زنیم؛ خانه هایی كه مبتنی بر اقلیم و شرایط آب و هوایی منطقه قد علم كردند تا بتوانند سال ها پایدار باقی بمانند.
خانه فكری یا (عمارت فكری)، این خانه تاریخی در شهرستان بندرلنگه واقع شده است و از نقاط دیدنی استان هرمزگان در جنوب ایران است. قدمت این بنا حدود 75سال می رسد و توسط مرحوم عبدالواحد فكری، از تجار معروف بندرلنگه ساخته شد و مساحتی بالغ بر دو هزار و 600 مترمربع دارد.
این بنا دارای دو حیاط اندرونی و بیرونی، پنج بادگیر، 25 اتاق، 10 سرویس بهداشتی و دو سرسرا است. عمارت فكری كه یكی از مهم ترین بناهای دوره قاجاریه در شهر بندرلنگه است، از ویژگی های معماری چشم گیری برخوردار است و تزئینات برجسته آن مشتمل بر منبت كاری و گچ بری های زیبا است.
خانه اعیانی یادآور خانه های چند خانوار قدیمی در داخل فلات ایران و در شهرهایی چون یزد، اصفهان و كاشان است و یكی از نمونه های قدیمی مسكن جمعی در حاشیه خلیج فارس محسوب می شود.

خانه فكری با بادگیرهای بلند و زیبا، یكی از الگوهای اصیل معماری جنوب در ساحل بندرلنگه در هرمزگان است. این اثر زیبا جزو آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
روزگاری خانه فكری، به عنوان سكونتگاه مركز تجارت و بازرگانی در بندرلنگه شهرت داشت به همین علت در ساخت این بنا دو بخش اندرونی و بیرونی برای اسكان خانواده فكری و پذیرایی از مهمانان و تجار در نظر گرفته شد. وجود پنج بادگیر، 2 زیرزمین، 25 اتاق و حیاط مركزی از جلوه های زیبای خانه قدیمی فكری است. سنگ، ساروج و گچ مصالح بكار رفته در ساخت خانه فكری است.
نگاهی به ساختار عمارت فكری
|
سقف این بنا از تیرهای چوبی از جنس چندل آفریقایی، حصیرهای بافته شده از برگ درخت خرما و حصیرهایی از نی بافته شده با پوشش كاه گل است
|
قرار گرفتن خانه فكری در ارتفاع پنج متری از سطح زمین، وجود راه روها، بادگیرها با معماری ویژه از دلایل تهویه و خنكی هوای داخل این خانه است.
|
همچنین بیرون از بنا به موازات ضلع غربی بخش اندرونی، قسمت خدماتی واقع شده كه بخش الحاقی است. این بخش از دو فضای منفك از هم یعنی آشپزخانه و اسطبل تشكیل شده است.
|
خانه فكری با بادگیرهای بلند و زیبا، یكی از الگوهای اصیل معماری جنوب در ساحل بندرلنگه در هرمزگان است.
|
خانه اعیانی یادآور خانه های چند خانوار قدیمی در داخل فلات ایران و در شهرهایی چون یزد، اصفهان و كاشان است و یكی از نمونه های قدیمی مسكن جمعی در حاشیه خلیج فارس محسوب می شود.
|
سقف این بنا از تیرهای چوبی از جنس چندل آفریقایی، حصیرهای بافته شده از برگ درخت خرما و حصیرهایی از نی بافته شده با پوشش كاه گل است. قرار گرفتن خانه فكری در ارتفاع پنج متری از سطح زمین، وجود راه روها، بادگیرها با معماری ویژه از دلایل تهویه و خنكی هوای داخل این خانه است.
عمارت فكری با پلان مستطیل شكل روبه دریا در راستای شمالی- جنوبی واقع شده است. بخش های مختلف آن به ترتیب شامل ورودی، حیاط یا میان سرای بیرونی و سه اتاق بزرگ در انتهای شمالی بخش بیرونی و صحن (حیاط) و اتاق های دورتادور آن و یك مهمان خانه در گوشه شمال شرقی بنا در بخش اندرونی است كه نیمه شمالی عمارت را تشكیل می دهد.
همچنین بیرون از بنا به موازات ضلع غربی بخش اندرونی، قسمت خدماتی واقع شده كه بخش الحاقی است. این بخش از دو فضای منفك از هم یعنی آشپزخانه و اسطبل تشكیل شده است.

ساخت وسازهای كنونی فاقد هویت هستند
یكی از اساتید معماری و شهرسازی هرمزگان در رابطه با ویژگی های معماری این استان بیان داشت: در شهر بندرعباس، بندرلنگه، بندركنگ، بندر لافت و بسیاری از روستاهای جزیره قشم و به جهت تعدیل جریان هوای داخل ساختمان از بادگیر در معماری بومی استفاده می شود كه این بادگیرها در جهت روبه دریا قرار دارند و از نسیم های دریایی برای خنك كردن ساختمان بهره می برند.
شهریار مشیری در گفتگو با خبرنگار مهر در مورد آشفتگی و بی هویتی معماری در استان هرمزگان بیان داشت: طی 20 سال گذشته هیچ نشانی از هویت و معماری بومی هرمزگان در ساخت وسازهای شهری استان دیده نمی شود. حتی شرایط آب و هوایی هم در معماری كنونی جایگاهی ندارد و شاهد رشد ساختمان های بی هویت و خالی از ایده و معماری هستیم.
عرضه و تقاضا در فضای كنونی برای معماری ساختمان ها تصمیم گیرنده است و نظارت ها از سوی دستگاه های متولی هم دراین بین به فراموشی سپرده شده استوی عنوان كرد: ساخت وساز كنونی با حركت بازار شكل می گیرد. عرضه و تقاضا در فضای كنونی برای معماری ساختمان ها تصمیم گیرنده است و نظارت ها از سوی دستگاه های متولی هم دراین بین به فراموشی سپرده شده است.
این استاد دانشگاه معتقد است كه معماری بومی و خلاقیت در ساخت وساز جای خود را به «شهر فروشی» داده است و فروش تراكم در شهرداری و تغییر كاربری ها بندرعباس را یك شهر بی هویت كرده است.
مشیری اظهار داشت: شهرهای ساحلی در جنوب كشور یك موهبت خدایی دارند و آن هم وزش بادهای ساحلی است كه از دریا به خشكی این وزش باد موجب خنك شدن و تغییر آب و هوایی می شود.
وی به وضعیت امروز ساخت بناها اشاره كر و ادامه داد: متأسفانه بی توجهی مسئولان امر در حوزه شهرسازی باعث شده تا خیابان های موازی با دریا و رشد ساخت وساز ساختمان های بلندمرتبه در كنار ساحل جای خیابان های افقی و دالان های هوا به داخل شهر را مسدود كند.
رئیس سابق سازمان نظام مهندسی هرمزگان در ادامه بابیان اینكه، با احداث ساختمان های بلند با تراكم بالا در موازات خیابان های موازی با دریا، شهر ازنظر اقلیم قفل شده است، خاطرنشان كرد: خفقان هوای شهر بندرعباس با افزایش استفاده از كولرهای گازی برای فرار از گرمای ناشی از قفل شدن هوا سبب شده تا شاهد افزایش 10درجه ای هوای شهر نسبت به دهه 50 و 60 باشیم.
متولیان شهرسازی نظارتی ندارند
شهریار مشیری استاد معماری و شهرسازی در هرمزگان خاطرنشان كرد: از طرفی عدم توجه به بناهای تاریخی و خانه های قدیمی و تخریب آن ها یا دور از دسترس بودن، به بی هویتی این شهر دامن می زند و به جای صدور سبك خاص معماری هرمزگانی به واردات نماهایی روی آوردیم كه هیچ تناسبی با اقلیم و فرهنگ و پیشینه و تاریخ این سرزمین ندارد.

وی گفت: به جای توجه مردم به داشته های تاریخی و فرهنگی خود با ایجاد ذائقه و سلیقه های نامأنوس، گرد غریبگی بر شهر پاشیده ایم، اگر فاصله چند صدمتری با دریا نبود هرگز نمی توان تشخیص داد كه اینجا «بندر» است.
لافت؛ شهر بادگیرهای خلیج فارس
وی همچنین با اشاره به خانه های روستای «لافت» در جزیره قشم اظهار داشت: خانه های روستای لافت همگی حیاط مركزی و بادگیر دارند. این بادگیرها در اندازه های مختلف ساخته شده و روستای لافت را به بندر بادگیرها تبدیل كرده است.
بادگیرها در اندازه های مختلف روستای لافت را به بندر بادگیرها تبدیل كرده استاین استاد دانشگاه ادامه داد: هرچند سال یك بار خانه های روستایی به روش های سنتی مرمت می شود و به همین دلیل این روستا شكل اولیه خود را حفظ كرده است.
مشیری یادآور شد: به دلیل آب وهوای بسیار گرم و رطوبت بالای این منطقه، معماری خانه ها به گونه ای است كه علاوه بر حفظ زیبایی و ارزش معماری، متناسب با شرایط سخت اقلیمی است. معماری روستای لافت، با تركیب اتاق ها و راهروها و اتصال آن ها به حیاط، شبیه معماری نواحی مركزی و كویری ایران است.
اظهارات این كارشناس معماری اهمیت بادگیرها در ساختار خانه های جنوب كشور را روشن می كند، المانی كه امروز كم كم از نقشه بناها حذف می شود تا خانه های جنوب از موهبت همراهی با طبیعت هرروز كم بهره تر شود.
برای هر تازه واردی كه سال ها در نواحی مختلف ایران (غرب، شمال غرب، شمال، شمال شرق) به بررسی معماری سنتی پرداخته باشد، ملاحظه ساختمان ها و ویژگی های معماری بومی این ناحیه خاصه بافت قدیمی شهرهای جنوبی ایران تا حدی اعجاب آور و درعین حال زیبا و باابهت جلوه می كند.
چرا بادگیر؟
ملاحظه «بادگیرهای بلند» كه با غروری خاص در آسمان صاف و نیلگون شهرهای جنوب ایران قد برافراشته و بناهای پرحجم با درگاه ها و پنجره های متعدد و توأم با نقوش هندسی متفاوت و زیبا كه درنهایت تناسب بخش عمده ای از فضاهای خارجی ساختمان را پوشیده، كوچه های عریض و بلند و میدان های كوچك و بزرگی كه با توجه به اوضاع واحوال اقلیمی و متناسب با آب وهوا و با در نظر گرفتن نیاز منطقی و عمومی ساكنان این نواحی به وجود آمده یكی از موارد مهم و قابل توجه در بررسی معماری و سنتی این نواحی است.

«بادگیر» در حقیقت تكامل یافته ترین اختراع معماران سنتی نواحی جنوبی كشور است و به عنوان مطمئن ترین وسیله و به منظور تفوق با هوای سوزان و ناسازگار این مناطق به وجود آمده است.
ساختمان های پرحجم با طبقات متعدد و اتاق های بزرگ و سقف بلند كه با پنجره های بزرگ و كوچك پوشانده شده و در پس ایوانی عمیق و ستون دار پنهان است از خصوصیات عمده معماری سنتی حوزه خلیج فارس است كه با تلفیق عوامل دیگر موجب ادامه حیات در این گونه ساختمان ها شده و بیننده درمی یابد كه چرا اشعه سوزان آفتاب در فصول گرما مستقیماً به داخل اتاق و محل سكونت این گونه بناها نمی تابد.
اساس ایجاد ساختمان با ایوان های ستون دار و عمیق در حوزه خلیج فارس صرفاً برای جلوگیری از نفوذ مستقیم اشعه آفتاب بوده است كه در مناطق دیگر ایران استفاده از چنین شیوه ای متداول نیست.
دیوار ساختمان ها ضخیم و مصالح عمده آن را كلوخه سنگ های گچی تشكیل می دهد كه در ملاطی قطور از گچ زنده پوشانده می شود و مهم ترین استفاده از دیوارهای ضخیم در این گونه مناطق جلوگیری از نفوذ گرمای شدید و استحكام آن در برابر باران های سیل آسا است.
سقف اتاق ها بیش از 5 متر بلندی دارد و بر بالای درگاه های ورودی پنجره های مشبكی از نوع پنجره های گچی قالبی كه با نقوش هندسی زیبایی به وجود آمده تزیین شده و یكی از خواص ارزنده این گونه پنجره ها جریان هوای خنك به داخل ساختمان است.
تمام بناهای حوزه خلیج فارس دارای یك یا چند بادگیر است كه بخش عمده ای از ساختمان را در گرمای طاقت فرسای تابستان خنك و قابل زیست می كند.

معمولاً بادگیرها در فرم ها و اندازه های مختلف و بر فراز آخرین طبقه یا در طبقات مختلف استوار می شود. در داخل بناهای بزرگ غیر از آب انبار اختصاصی حمام نیز وجود دارد، فاضلاب از طبقات بالا به وسیله مجرای دهان گشاد و سرپوشیده ای به طبقه اول هدایت شده و از گوشه ساختمان به خارج هدایت شده و به چاه فاضلاب وارد می شود.
برخی ویژگی های معماری اصیل هرمزگان
|
بادگیر
|
معمولاً بادگیرها در فرم ها و اندازه های مختلف و بر فراز آخرین طبقه یا در طبقات مختلف استوار می شود. تمام بناهای حوزه خلیج فارس دارای یك یا چند بادگیر است كه بخش عمده ای از ساختمان را در گرمای طاقت فرسای تابستان خنك و قابل زیست می كند.
|
دیوار ساختمان ها ضخیم و مصالح عمده آن را كلوخه سنگ های گچی تشكیل می دهد
|
مهم ترین استفاده از دیوارهای ضخیم در این گونه مناطق جلوگیری از نفوذ گرمای شدید و استحكام آن در برابر باران های سیل آسا است.
|
پنجره های مشبكی
|
یكی از خواص ارزنده این گونه پنجره ها جریان هوای خنك به داخل ساختمان است.
|
چوب درها عموماً از نوع سی رسم یا كهور است
|
در مقابل حرارت و رطوبت مقاومت فراوانی دارد
|
عرض راهروها در تمام بناهای جنوب ایران بیش از 2 متر است
|
در فصول گرما ساكنان منازل برای استفاده از جریان هوا و خنكی آن استفاده می كنند.
|
بناهای بلند و در ارتفاع
|
در اقلیم گرم و مرطوب عموماً فضاهای زندگی بالاتر از سطح زمین در نظر گرفته می شوند تا از نفوذ بیشتر رطوبت جلوگیری شود.
|
در ورودی ساختمان ها و درگاه اتاق های داخلی بنا عموماً از چوب و غالباً كنده كاری شده است و چوب درها عموماً از نوع سی رسم یا كهور است كه در مقابل حرارت و رطوبت مقاومت فراوانی دارد و درواقع استفاده از چوبه ای منقوش و مشبك حوزه جنوب ایران یكی از عوامل مهم و اصلی زیبایی بناها است كه در معماری سنتی جنوب رواج كامل دارد.
عرض راهروها در تمام بناهای جنوب ایران بیش از 2 متر است. در كنار این راهروها (دالان) در دو طرف سكوهای پهن و عمیقی ساخته شده است كه در فصول گرما ساكنان منازل برای استفاده از جریان هوا و خنكی آن استفاده می كنند.
در ورودی ساختمان ها مستقیماً به داخل راهرو (دالان) باز نمی شود بلكه با استفاده از یك پیچ تند به دالان راه پیدا می كند و دلیل آن هم جلوگیری از نفوذ مستقیم آفتاب به داخل دالان ها است، اتاق های جانبی دالان ها معمولاً با دریچه مشبكی به راهروها متصل است و بخشی از هوای خنك دالان در فصول گرما با باز كردن دریچه ها به داخل اتاق های جانبی جریان پیدا می كند.

خانه هایی خنك اما رو به آفتاب
شیشه در درگاه ها كمتر به كار می رود و فقط از 6 دریچه ای كه معمولاً در هر در وجود دارد دوتای آن شیشه و بقیه با تخته كنده كاری یا نقاشی شده پوشیده شده است و استفاده از این شیوه در درگاه ها صرفاً برای جلوگیری از نفوذ شدید نور خورشید به داخل اتاق ها است.
بناهای بلند و پرحجم و با مصالحی از سنگ و گچ و به ارتفاع 6 متر تقریبی ساخته شده كه با توجه به بلندی بنا و بادگیرها و زیبایی خارجی آن ابهتی خاص توأم با آرامش به كوچه ها می دهد، مغازه و دكان به صورت انفرادی در محلات قدیمی وجود ندارد و معمولاً بازار و بازارچه ها تمام مایحتاج عمومی را برای اهالی آماده و عرضه می كنند.
استفاده از دریچه های مشبك با نقوشی هندسی و زیبا در تمام بناهای این منطقه یكی از اختصاصات تلفیقی هنر معماری سنتی ساكنان این ناحیه است كه به طور عموم در تمام بناها از این نوع دریچه های زیبا استفاده می شود.
حمام عمومی به شیوه ای كه در نواحی دیگر ایران رواج دارد در حوزه خلیج فارس معمول نیست. كاروانسرا به صورت ساختمان های عریض كه در فضای وسیعی ایجادشده با اتاق های متعدد و در جهت طولی خاصه در ساحل خلیج و مشرف به اسكله ها به وجود آمده كه متأسفانه تعداد عمده ای از این نوع بناهای بزرگ و قدیمی و كاروانسراها به ویژه در بندرلنگه، و بندر خمیر یا به وسیله شهرداری ها و یا توسط اشخاص ویران شده است.

ساختمان ها در حوزه شرق بندرعباس ازنظر حجم كوچك تر و در فضای محدودتری ایجادشده و برعكس هر بنا دارای باغ و باغچه بزرگی است كه نخل های بلند و پر باری در آن غرس شده و دلیل ایجاد باغ های مركبات بزرگ و نخلستان های وسیع وجود آب رودخانه ها است كه بی دریغ در این مناطق جریان دارد و از بركت جریان آن سر سبزی و نعمت فراوان به این ناحیه اعطاشده است.
بادگیر در حوزه شرق بندرعباس نقش اصلی را در بنا ندارد و به همین دلیل بادگیرهای این مناطق كوتاه و دهانه آن ها با نی می پوشانند و شاید یكی از علل بی توجهی به بادگیرها وجود آب فراوان در رودخانه های پر آب این نواحی است منتهی بر روی تمام خانه های میناب جان پناهی ساخته شده كه دیوار آن ها مشبك و با نقوش هندسی می آرایند.
لزوم تهیه پیوست فرهنگی در ساخت وسازهای شهری
پرویز سالاری رئیس شورای شهر بندرعباس هم در گفتگو با مهر اظهار داشت: باید پیوست های فرهنگی و توجه به فرهنگ بومی مردم منطقه و شرایط اقلیمی در ساخت وسازها موردتوجه ویژه باشد.
وی بابیان اینكه میان شهروندان و متخصصان در بحث شهرسازی شكاف وجود دارد، افزود: سبك زندگی متأثر از معماری و ساخت وسازها است و متخصصان این عرصه با طراحی مناسب در شهر بر سبك زندگی مردم تأثیرگذار هستند.

سالاری با تأكید بر اینكه ساخت وسازها باید با نیازسنجی بومی، فرهنگی و محله ای صورت بگیرد، گفت: در نظر گرفتن شرایط و وضعیت های مختلف در شهرسازی ضروری است و مهندسان و پیمانكاران ساختمان باید به آن توجه داشته باشند.
وی با اشاره به اینكه شورای عالی شهرسازی و معماری ایران در بند 3 مصوبه بر بومی سازی معماری بر اساس شرایط فرهنگی اجتماعی هر منطقه تأكید كرده است، افزود: به این منظور بومی سازی ضوابط مذكور در دستور كار كمیته ارتقای كیفی سیما و منظر شهری استان هرمزگان قرارگرفته است.
هویت شهرسازی و معماری گذشته بازیابی شود
وی ادامه داد: پیاده سازی معماری اسلامی- ایرانی بدون توجه به بومی سازی و در نظر گرفتن شرایطی همچون ویژگی های طبیعی، فرهنگی و تاریخی امری ناقص و نافرجام است ازاین رو لازم است جامعه مهندسان و شهرسازان استان بومی سازی ضوابط را در دستور كار خود قرار دهند و به جد پیگیری كنند.
پیاده سازی معماری اسلامی- ایرانی بدون توجه به بومی سازی و در نظر گرفتن شرایطی همچون ویژگی های طبیعی، فرهنگی و تاریخی امری ناقص و نافرجام استسالاری با تأكید بر بازیابی هویت شهرسازی و معماری گذشته، گفت: ضوابط و شاخص های بازیابی هویت شهرسازی و معماری اسلامی فرصت مناسبی برای برنامه ریزی بلندمدت به منظور نیل به اهداف عالی شهرسازی و معماری اسلامی- ایرانی است.
وی خاطرنشان كرد: در این راستا برنامه ریزی مدونی برای ارائه ضوابط بومی سازی و بازیابی هویت شهرسازی و معماری اسلامی- ایرانی در هرمزگان انجام گرفته كه تا پایان سال جاری نههایی خواهد شد.

به هر روی هویت یك شهر، بستگی به زنده نگاه داشتن گذشته و بافت های قدیم آن دارد؛ بنابراین ملتی می تواند تمدن و فرهنگ خود را به دیگران معرفی كند كه خود در حفظ آن كوشا باشد. حفظ سبك قدیمی و سنتی هر شهر، میراثی گران بها از گذشتگان و اولویت بسیاری از كشورهای مدرن است كه با احیا آن سعی در حفظ غنای فرهنگی خوددارند.