اوضاع آبكی خراسان شمالی/حال ما خوب است اما تو باور نكن! اترك: مدت هاست وضعیت آشفته خراسان شمالی به نگاه اغلب مسئولان این استان گل و بلبل است و همین باعث می شود تا در جذب اعتبارات با مشكل مواجه شویم.

به گزارش اترك، خراسان شمالی با اینكه وضعیت چندان مناسبی در بخش های توسعه ای و رشد ندارد و در جذب اعتبارات باید بیش از هر زمان دیگری تلاش كرد اما اغلب مسئولان با نشان دادن وضعیت این استان به صورت گل و بلبل باعث شده تا در جذب اعتبارات با مشكل مواجه شویم.

اگر تا به امروز وضعیت واقعی خراسان شمالی به صورت آنچه كه هست به مقامات ارشد كشوری اطلاع داده می شد باید خیلی وقت ها پیش از وضعیت نابسامان و آشفته استان رهایی می یافتیم.

عوامل و بخش های مختلفی در مباحث توسعه ای به خصوص توسعه اقتصادی و اجتماعی هر منطقه ای به ویژه خراسان شمالی نقش آفرین است كه تنها كمی توجه و دقت را از سوی مسیولان می طلبد.

+اهمیت آب در توسعه خراسان شمالی

آب یكی از عوامل مهم در توسعه هر منطقه ای به شمار می رود چرا كه آب نخستین و اساسی ترین مایه حیات بشری و از اصلی ترین زیربناهای توسعه پایدار و گرانبهاترین ثروتی است كه در اختیار بشر قرار گرفته از این جهت مدیریت بخشی منابع آب بایستی به سمت مدیریت یكپارچه منابع آب سوق یابد.

با توجه به اینكه خشكسالی های سال های اخیر خراسان شمالی را نیز بی نصیب نگذاشته، اهمیت آب به عنوان یك نهاده حیاتی بیش از پیش مشخص می شود كه در صورت عدم برنامه ریزی منابع آبی برای توسعه پایدار در این ه با مشكلات متعددی مواجه خواهیم شد.

خراسان شمالی با اینكه جزو استان های كوچك كشور به شمار می رود اما امروزه افزایش جمعیت، رشد آهنگ شهرنشینی، تغییر الگوی مصرف، افزایش سطح بهداشت، گسترش سایر مصارف آب در بخش های كشاورزی، صنعتی، خدماتی، توریستی و تفریحی و ...موجب افزایش مصرف آب شده و در صورتی كه بین منابع و مصارف آب توازن برقرار نشود مشكل كم آبی ممكن است به بحران جدی تبدیل شود.

خراسان شمالی استانی است كه حدود نیمی از جمعیت آن را روستانشینان تشكیل می دهند و وجود منابع آبی پایدار در روستاها سبب افزایش تولیدات كشاورزی و امنیت غذایی می شود به طوری كه مازاد تولیدات كشاورزی سبب انباشت سرمایه ملی خواهد شد و با مدیریت بهینه منابع می توان ارزش افزوده محصولات كشاورزی روستایی را در راستای خودكفایی كشور و استان بیشتر كرد.

همچنین با توجه به اینكه امروزه نقش روستاییان در توسعه همه جانبه استان بر كسی پوشیده نیست توسعه مراكز جمعیت روستایی مستلزم وجود منابع آبی است، مطابق گزارشهای سازمان ملل متحد در كشورهای در حال توسعه حدود 54 درصد جمعیت آنها در روستاها ساكن هستند كه سرمایهگذاری در بخش اقتصاد روستایی می تواند نقش پررنگی در توسعه آنها داشته باشد. افزایش تأمین و توزیع آب با كیفیت منجر به ارتقای رفاه نسبی و در نهایت توسعه پایدار با رویكرد عدالت اجتماعی خواهد شد؛ بنابراین سرمایهگذاری در افزایش و بهبود كیفیت آب توسط دولتها در مناطق روستایی و دورافتاده می تواند تأثیر مثبتی در مخارج دولت داشته باشد. بهطوری كه به اعتقاد كارشناسان سازمان ملل متحد، هر دلار سرمایهگذاری در بخش آب 7 دلار بازده سرمایهگذاری دارد.

در كنار نكات مثبتی كه آب به همراه دارد بحران های ناشی از كمبود آب نیز تأثیر منفی در رشد دارد به عنوان مثال رشد منفی جمعیت روستانشین با مهاجرت به مناطق شهری یكی از نمونه های بحران های كمبود آب است.

+خشكسالی در خراسان شمالی

خراسان شمالی مانند سایر استان های كشور از خشكسالی رنج می برد و میانگین بارش سالانه در خراسان شمالی 260 میلیمتر است كه این میزان به نسبت سال های قبل كاهش زیادی داشته و این رویه در سال های اخیر بی سابقه بوده است.

طبق آنچه كه گفته شده هم اكنون 11 دشت استان متأثر از خشكسالی در جدال با بی آبی قرار دارند و تغییر اقلیم و برداشت آب از سفرهها و آبخوانهای زیرزمینی چهار دشت را در موقعیت ممنوعه بحرانی قرار داده كه این دشت ها شامل دشت شیروان-فاروج، دشت اسفراین، دشت جاجرم و دشت صفی آباد است و چهار دشت استان نیز ممنوعه است كه شامل دشت های بجنورد، سملقان، شوقان و رباط است كه زمینه فرونشست زمین نیز در این دشت ها فراهم است.

خشكسالی می تواند بر اقتصاد مردم این منطقه تأثیر داشته باشد چرا كه كشاورزی مهم ترین بخش تولیدی این استان است و اشتغال 36.4 درصد مردم منطقه در كشاورزی تأمین می شود.

+مشكل حاد آبی در 60 روستای استان

ساقی مدیرعامل شركت آب و فاضلاب خراسان شمالی با بیان اینكه در حال حاضر حدود 60 روستای استان با مشكل حاد آبی مواجه اند گفته است برای رفع این مشكل افزایش ظرفیت حجم مخازن ذخیره آب مناطق شهری در دستور كار قرار گرفته كه احداث مخازن ذخیره آب نیازمند اعتبار 200 میلیارد تومانی است. در سال جاری خراسان شمالی خشكترین سال را در 50 سال گذشته ثبت كرد و باوجود بارشهای صورت گرفته، هنوز میزان بارندگی پنج استان در كشور به اندازه مقدار بارندگیهای سال گذشته خود در همان منطقه نرسیده و خراسان شمالی یكی از آن پنج استانی است كه میزان بارندگیهای آن هنوز به مقدار سال گذشته نرسیده است.

سالانه 7 میلیارد مترمكعب بارش در این استان اتفاق میافتد كه از این مقدار بارش، حدود 6 میلیارد مترمكعب معادل 90 درصد تبخیر می شود و مابقی آن قابل برنامه ریزی است كه 86 میلیون مترمكعب در بخش آب شرب این استان استفاده می شود.

در حال حاضر 2 هزار 300 رأس دام سبك در استان وجود دارد كه 16 میلیون مترمكعب آب شرب برای مصرف این دامها استفاده می شود در حالی كه میانگین مصرف آب یك شهرستان مانند شیروان 6 میلیون مترمكعب است كه بیانگر سهم قابل توجه دامها از آب استحصال شده است. میزان بارندگیها در خراسان شمالی به شدت كاهش یافته و با كمبود شدید منابع آبی روبه رو هستیم.

+انتقاد نماینده خراسان شمالی از عدم ارائه آمار درست

سید محمد پاكمهر نماینده مردم خراسان شمالی در مجلس شورای اسلامی با انتقاد از ارائه آمار نادرست به سطح ملی گفته است: میزان بهره مندی روستاییان استان از آب آشامیدنی سالم 86 درصد عنوان شده این در حالی است كه در كنار این آمار اعلام شده 300 روستای این خطه از كشور با تنش آبی روبه رو است. این آمار متناقض است، چگونه است كه شاخص بهره مندی آب بالا و با این وجود 300 روستا از 700 روستا با تنش آبی روبه رو است؟

اكنون شهرهای استان هم با تنش آبی روبه رو شده اند، خوب جلوه دادن شاخص های توسعه سبب می شود كه اعتراض های ما به عنوان نماینده خانه ملت و پیگیری ها به نتیجه مطلوب نرسد. رقابت بین مدیران در خوب جلوه دادن حال و روز توسعه استان سبب شده وضعیت استان در حوزه های مختلف بر اساس واقعیت ها اعلام نشود و نتوانیم اعتبارات خوبی جذب كنیم. مدیران دستگاه ها، چه آنان كه گمان می رود تغییر كنند تا 2 ماه دیگر آمار مربوط به شاخص های توسعه را به روز رسانی كنند.»

طبق آنچه كه در این مطلب عنوان شده اوضاع استان تعریف چندانی ندارد كه همین خوب جلوه دادن ها باعث می شود در جذب اعتبارات ملی با مشكل مواجه شویم در صورتی كه اگر واقعیت ها اعلام شود به طور حتم زودتر از آنچه كه. برنامه ریزی شده به رشد و توسعه خواهیم رسید و اگر هم وضعیت همین طور پیش رود باید گفت «حال ما خوب است اما تو باور نكن»