خبرگزاری مهر - گروه استان ها: دریاچه مهارلو در 15 كیلومتری شیراز طی سال های قبل میزبان پرندگان زیادی مثل فلامینگو، آنقوت و... بود.مهارلو مانند سایر دریاچه های فارس درگیر بی آبی شده ولی به واسطه ورود فاضلاب شیراز همواره كمی آب در آن وجود داشت.با شدت گرفتن خشكسالی ها و نبود منابع آبی كافی به مرور همان میزان اندك آب نیز تبخیر شد و تالاب را به یك باتلاق بزرگ تبدیل كرد.

از چندی پیش در سطح دریاچه فروچاله ای دیده شده بود كه متخصصان معتقد بودند درپی فقدان آب در بستر دریاچه ایجاد شده و اكنون خبر رسیده كه عمق و ابعا این فروچاله در حال گسترش است.

مدیر مركز زمین شناسی و اكتشافات معدنی جنوب كشور (مركز شیراز) در خصوص فروچاله های شرق مهارلو به خبرنگار مهر گفت: در بررسی ها مشخص شد علت عمده این درز و شكاف ها، افت سطح آب زیرزمینی در اثر برداشت بی رویه آب های زیر زمینی، خشكسالی، ایجاد سد ها و... است و همچنین عوامل تكتونیكی و استخراج نفت و گاز در منطقه می تواند تشدید كننده این پدیده (فرونشست) باشد.



طهمورث یوسفی با بیان اینكه افزایش بهره برداری از آب های زیرزمینی در حوضه هایی كه با پهنه های آبرفتی و دریاچه ای تحكیم نیافته انباشته شده به نشست یا فرو ریزش سطح زمین منجر می شود، بیان كرد: این فروچاله درجنوب روستای گشنه گان قرار داشته و در برخی موارد عمق فروچاله ها بیش از دو متر است و بطور كلی شامل چندین فروچاله كوچك و یك فروچاله بزرگ همراه شكاف های متعدد در محدوده حدود 300 متر مربع ایجاد شده است.

وی با اشاره به اینكه این فروچاله به دلیل برداشتهای بی رویه عمیق تر شده، ادامه داد: خشكسالی و برداشتهای بی رویه آب در سالهای اخیر، گودال ها و حفرهای بزرگ و تونل هایی در زیر سطح ایجاد كرده و با رشد این گسیختگی ها به سطح به ویژه در بخشهای نزدیك به كوهستان و یا جاهایی كه رخنمون سنگی نزدیك سطح قرار دارند سبب ایجاد شكاف در سطح شده است.

آب دار بودن دریاچه از تراكم شدید رسوبات جلوگیری می كرد

مدیر مركز زمین شناسی و اكتشافات معدنی جنوب كشور (مركز شیراز) اظهار داشت: آبدار بودن دریاچه از تراكم شدید رسوبات جلوگیری می كند اما طی چند سال اخیر به دلیل كم آب بودن آن مشكلاتی برای دریاچه ایجاد و شكاف هایی ایجاد شده است.

وی با اشاره به اینكه این شكاف ها فقط مربوط به فارس نیست، افزود: در دیگر نقاط كشور از جمله همدان این فرونشست زمین نیز دیده شده كه ناشی از خشكسالی و برداشتهای بی رویه است.

یوسفی در این منطقه گسل نیز وجود دارد، گفت: گسل های موجود در منطقه شامل زون گسله بید زرد با سازوكار چپ بر و گسله های فرعی هستند كه خشكسالی دهه اخیر و برداشت های بی رویه آب گودال ها و حفرات بزرگ و تونل هایی در زیر سطح ایجاد كرده اند.

وی مهم ترین عامل ایجاد این فروچاله را برداشت بی رویه آب دانست و افزود: به دلیل برداشت بی رویه آب سطح ایستابی پایین آمده همین امر باعث خالی شدن فضای حفرات میان ذرات خاك شده است.

وی گفت: البته خوب است كه این فروچاله و نشست ها معمولا در نقاطی كه مسكونی نیست اتفاق می افتد در غیر این صورت مشكلات عمده ای به وجود می آمد.

مدیر كل محیط زیست استان فارس نیز با اظهار نگرانی از ایجاد این فروچاله به خبرنگار مهر گفت: ایجاد آن یك فرآیند زمین شناسی است كه نیاز به بررسی دارد.

حمزه ولوی با اشاره به خشكسالی های اخیر در سطح استان بیان كرد: پایین آمدن سطح آب منجر به ریزش رسوبات آهكی و در نهایت ایجاد این فرونشست شده و باید با مدیریت مصرف آب در سطح استان از گسترش آن جلوگیری كرد.

وی با بیان اینكه این فروچاله ها تاكنون مشكلی برای دریاچه به وجود نیاورنده اند، اظهار داشت: با این وجود می تواند در دراز مدت برای احیای دریاچه خطراتی ایجاد كند.



مدیر كل محیط زیست استان فارس پیرامون وضعیت دریاچه مهارلو بیان كرد: در بارندگی های اخیر استان فارس حدود 50 درصد از این دریاچه آبگیری شد اما در حال حاضر به دلیل عدم بارش حدود 30 الی 40 درصد دریاچه آبدار است.

ولوی با اظهار نگرانی از وضعیت دریاچه های فارس تصریح كرد: به هر حال باید تدابیر ویژه ای برای تخصیص حقابه دریاچه های استان اتخاذ شود در غیر این صورت هرروز وضعیت دریاچه ها بد تر شده و شرایطشان بحرانی تر می شود.

یك كار شناس حوزه محیط زیست نیز با اظهار نگرانی از ایجاد این فروچاله ها در دریاچه مهارلو به خبرنگار مهر گفت: نشست زمین به دلیل برداشتهای بی رویه و بهره برداری از منابع آبهای زیرزمینی صورت می گیرد كه در حال حاضر نیز حفره ای در مهارلو ایجاد شده است.

علمدار علمداری افزود: زمانی كه برداشت ها زیاد باشد سفره های زیرزمینی تخلیه و تغذیه ای صورت نمی گیرد از این رو نشست ایجاد می شود.

وی با اشاره به اینكه نشست در مهارلو یكی از علائم بحران دریاچه است، ادامه داد: در حال حاضر وضعیت تمامی دریاچه های استان ازجمله دریاچه مهارلو نگران كننده هست و هر روز نشانه هایی از بحران در دریاچه ها نمایان می شود.

این كار شناس حوزه محیط زیست گفت: در این راستا باید هرچه سریع تر نسبت به مدیریت مصرف آب و برداشتهای بی رویه از آبهای زیرزمینی استان اقدام شود زیرا در صورت ادامه این روند در آینده احیای دریاچه ها غیرممكن می شود.

علمداری با اشاره به اینكه در حال حاضر وضعیت دریاچه ها هشداردهنده است، بیان كرد: با توجه به وقوع فرونشست در دشت های استان فارس و گزارشات متعدد دریافتی توسط سازمان زمین شناسی مركز شیراز این پدیده باید به عنوان یكی از مخاطرات مهم در استان تلقی شده و راهكارهای بلند مدت و كوتاه مدت در نظر گرفت.

به گزارش مهر، طی مدت اخیر اغلب دریاچه های فارس در حال مقابله با پیامدهای بی آبی هستند از این رو باید با تدابیر ویژه برای تامین حقابه ها و آب مورد نیاز تالاب های استان اقدام جدی به عمل آورد.