به گزارش پایگاه خبری - تحلیلی «شهر فردا»، علی رغم بارش های فراوان 2 ماه ابتدایی سال 97 در استان خراسان شمالی٬ هم چنان این استان با چالش جدی تامین آب شرب و كشاورزی مواجه بوده و بنا بر اطلاعات و گزارش های رسیده٬ شهرهای شیروان و اسفراین دارای بیشترین تنش آبی هستند.

سید ابراهیم علوی مدیرعامل شركت آب منطقه ای خراسان شمالی با بیان این مطلب كه در حال حاضر 71 درصد حجم مخازن سدهای استان خالی است اظهار داشت: علی رغم بارش های فراوانی كه طی روزهای گذشته در مناطق مختلف سطح استان صورت گرفت اما همچنان حجم آب سدهای استان تغییر قابل توجهی نكرده به طوری كه ذخیره سازی مخازن سدهای استان به نصف هم نرسیده است.

مدیرعامل شركت آب منطقه ای خراسان شمالی تصریح كرد: سد شیرین دره با 54 میلیون مترمكعب بیشترین ذخیره آب را در بین سدهای استان دارد و حدود 80 درصد این سد ذخیره سازی شده است. كمترین ذخیره آب را هم سدهای بارزوی شیروان و بیدواز اسفراین به خود اختصاص داده اند.

وی از رتبه 50 خراسان شمالی در بارندگی 50 سال اخیر خبر داد و افزود: ظرفیت ذخیره آبی سدهای استان 226 میلیون مترمكعب است كه در حال حاضر در سدهای خراسان شمالی 65 میلیون مترمكعب ذخیره سازی آب صورت گرفته است. همچنین خراسان شمالی در 50 سال اخیر رتبه 50 بارندگی را دارد كه با توجه به بارش های اخیر این رتبه به 45 ارتقا پیدا كرد اما همچنان در یكی از خشك ترین سال هایی كه در خراسان شمالی اتفاق افتاده است قرار داریم.

علوی با بیان اینكه از ابتدای مهر ماه سال گذشته تاكنون متوسط بارندگی در سطح استان 165.5 میلی متر بوده است اذعان داشت: امسال بیش از 165 میلی متر بارندگی در سطح استان داشته ایم٬ در حالی كه متوسط بارندگی در سال گذشته 174 میلی متر بوده است لذا باید تمهیدات لازم برای مقابله با كم آبی در استان داشته باشیم چرا كه بارندگی و نزول باران مشابه مسكن است كه در فاصله زمانی كوتاه مدت تاثیر خود را می گذارد.

كمبود بارش برف مشكل آبی ایجاد كرده است

مدیرعامل شركت آب منطقه ای خراسان شمالی با بیان این مطلب درمان اصلی كم آبی٬ بارش برف است٬ گفت: هر ساله سطح پوشش برفی استان 18.500 كلیومتر مربع بوده و ارتفاع متوسط برف هم 80 سانتی متر اندازه گیری می شد اما امسال سطح پوشش برفی استان به 3.600 كیلومتر مربع و متوسط ارتفاع برف هم به 20 سانتیمتر كاهش پیدا كرده است كه این ذخیره برفی تا دهه اول فروردین ماه كفایت كرد.

وی یكی از بهترین روش ها برای جلوگیری از تولید سیلاب را كاهش زمان تمركز سیلاب عنوان كرد و ادامه داد: برای جلوگیری از تولید سیلاب باید سرعت حركت آب بر روی زمین را كاهش داد. در این راستا ایجاد طرح های آبخیزداری و ایجاد پوشش گیاهی به این مهم كمك شایانی می كند چرا كه تقویت پوشش گیاهی با جلوگیری از تولید سیلاب همراه است.

88 درصد آب استان در بخش كشاورزی مصرف می شود

این مسئول با اعلام اینكه 88 درصد آب تولید در استان در حوزه كشاورزی مصرف می شود افزود: حدود 88 درصد آب تولیدی در استان در حوزه كشاورزی 4 درصد در حوزه آب شهری، 2.1 در بخش آب و فاضلاب روستایی و مابقی نیز در حوزه صنعت استفاده می شود.

علوی در پایان با بیان این مطلب كه با كشاورزان در راستای مصرف حداقلی آب جلساتی برگزار شده اضافه كرد: حفظ و صرفه جویی آب با افزایش بهره وری آب در حوزه كشاورزی میسر نمی شود لذا جهاد كشاورزی باید برنامه های خود را بر روی آبیاری نوین و افزایش بهره وری مصرف آب متمركز كند.

روش های نوین آبیاری در كشاورزی جایگزین شود

استاندار خراسان شمالی نیز چندی پیش در نشست شورای حفاظت از منابع آب استان تاكید كرد: تحقق سیاست های برنامه سازگاری با كم آبی نیازمند بهره مندی از مشاركت مردمی و فناوری های نوین در بخش های مختلف كشاورزی و صنعتی است.

محمدرضا صالحی در این نشست اظهار داشت: فرهنگ استفاده درست و بهینه از منابع آب استان در بخش های مختلف كشاورزی، صنعت و شرب باید نهادینه شود چرا كه با تكیه بر دستورالعمل ها و مصوبات نمی توانیم به تنهایی این موضوع را مدیریت كنیم.

وی افزود: از فضاهای فرهنگی موجود برای ترویج فرهنگ كاهش مصرف آب و همراهی مردم برای برخورد با تخلفات این حوزه بهره مند شویم چرا كه منابع آبی گذشته تجدید نخواهند شد و باید با وضعیت منابع آبی موجود برای آینده برنامه ریزی كنیم.

استاندار خراسان شمالی با تاكید دوباره بر بهره مندی از دانش روز دنیا، تصریح كرد: اعتبارات استان باید به گونه ای هدایت شود تا ماشین آلات و فناوری های به كار رفته در بخش كشاورزی و صنعت به روزرسانی و از هدرفت منابع آبی در این بخش ها جلوگیری شود؛ هم چنین سازمان های جهاد كشاورزی و صنعت، معدن و تجارت استان گزارشی مبنی بر این كه چه نوع صنایع و كشت هایی باید در استان حمایت شود، ارائه دهند.

وی مطرح كرد: پیگیری برنامه كشت جایگزین باید به گونه ای باشد كه با اطلاع رسانی و آگاهی بخشی، همراهی مردم را به دنبال داشته باشد و راهكارهای جبران خسارات این كشت جایگزین برای كشاورزان نیز احصاء شود چرا كه ممنوعیت صرف، مشكلی را حل نمی كند و ما باید در كنار ممنوعیت، مشاركت مردم را هم داشته باشیم و با فرهنگ سازی، سیاست مصونیت از منابع آبی تعقیب شود.

آب خروجی از سد بارزوی شیروان قطع شد

شهریور ماه سال گذشته و پس از كاهش شدید نزولات آسمانی در شهرستان شیروان٬ در جلسه شورای حفاظت از منابع آب شهرستان موضوع قطع خروجی آب از سد بارزو به صورت اضطراری مطرح و پس از بررسی جوانب مختلف، قطع آب خروجی سد تا اطلاع ثانوی مورد تصویب قرار گرفت.

كاهش چشمگیر و 50 درصدی نزولات آسمانی در فصل بهار موجب شد تا آب ورودی و ذخیره پشت سد به شدت كاهش یافته و بنا به نیاز سازه سد به وجود میزان معینی آب در پشت سد، دستور جلوگیری از هرگونه استفاده آب سد صادر شد.

امسال نیز پس از بارش های دو ماه ابتدایی سال٬ هنوز مشكل این سد برطرف نشده و با توجه به قطع آب سد بارزو، تامین آب شرب شیروان از طریق 16 چاه حفر شده در منطقه صورت می گیرد. با توجه به اینكه شیروان در منطقه خشك و نیمه خشك قرار دارد و امسال نزولات آسمانی كاهش چشم گیری داشته٬ می طلبد تا مردم با صرفه جویی آب٬ از بروز مشكلات در این زمینه جلوگیری كنند.

امین رضا مرآتی فرماندار شیروان نیز چندی پیش در این زمینه اظهار داشت: مشكل كم آبی سد بارزو در شیروان بسیار جدی است و هم اینك بحث جیره بندی آب برای برخی از مصارف در حال انجام است. سد بارزو فقط 4 درصد ذخیره آب دارد كه اگر این مقدار نیز از سد خارج شود٬ دیوار سد دچار مشكل شده و آسیب جدی خواهد دید.

بیش از 100 روستای استان با تنش آبی مواجه هستند

بر اساس اطلاعات سال گذشته آبی٬ 50 روستا در شیروان، 32 روستا در راز و جرگلان، 25 روستا در فاروج، 24 روستا در مانه و سملقان 14 روستا در اسفراین و در بجنورد و جاجرم نیز هركدام 22 روستا با تنش آبی روبه رو شده بودند. 139 روستای استان در سال گذشته تنش شدید آبی را پشت سر گذشته و در برخی این مناطق آب رسانی به صورت سیار انجام شد.

به گفته مدیرعامل شركت آبفای روستایی خراسان شمالی٬ 47 درصد آب مناطق روستایی استان به هدر می رود كه بخش بزرگی از این میزان، مربوط به 10 هزار شمارشگر خراب مشتركان است كه به لحاظ مشكل فنی، میزان مصرف آب آشامیدنی توسط مشتركان را ثبت و احتساب نمی كنند.

امیدواریم با تدبیر مسئولان در راستای كاهش مصرف آب در بخش های غیرضرور هم چون كاشت برنج در استان و مدیریت مصرف توسط مردم استان٬ سال 97 را بدون بحران آبی و جیره بندی سپری كنیم.