بجنورد- ایرنا- بحران آب دیگر یک هشدار برای آینده نیست؛ واقعیتی است که امروز در افت سطح آب های زیرزمینی و کاهش بارندگی ها خود را نشان می دهد. خراسان شمالی برای عبور از این شرایط، توسعه منابع را با حفاری 73 حلقه چاه جدید آغاز کرده است، اما کارشناسان معتقدند موفقیت این نسخه، بیش از هر چیز به میزان همراهی مردم در مدیریت مصرف وابسته خواهد بود.

به گزارش ایرنا، آب در خراسان شمالی دیگر تنها یک خدمت عمومی نیست؛ به دغدغه ای روزانه برای هزاران خانوار تبدیل شده است.

تابستان که از راه می رسد، نگرانی از کاهش بارندگی، افت سطح آب های زیرزمینی و احتمال تنش آبی بیش از هر زمان دیگری خود را نشان می دهد. در چنین شرایطی، هر طرحی که بتواند جریان آب را در شهرها و روستاها پایدار نگه دارد، برای مردم اهمیت ویژه ای پیدا می کند.

خشکسالی سال هاست آرام و بی صدا در استان پیشروی می کند و کاهش بارش ها و افزایش دما، منابع زیرزمینی را تحت فشار قرار داده و تامین آب شرب را به یکی از مهم ترین چالش های مدیریتی تبدیل کرده است.

اکنون شرکت آب و فاضلاب خراسان شمالی با اجرای طرح حفاری 73 حلقه چاه جدید تلاش می کند بخشی از این نگرانی را کاهش دهد؛ اما همزمان بر این باور است که آینده آب تنها با توسعه منابع تضمین نخواهد شد و مدیریت مصرف نیز باید هم پای آن حرکت کند.



توسعه منابع

مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب خراسان شمالی از اجرای یکی از بزرگ ترین طرح های توسعه منابع آب استان خبر می دهد و می گوید: با اختصاص یک هزار و 710 میلیارد ریال اعتبار، عملیات حفاری 73 حلقه چاه جدید در مناطق شهری و روستایی استان آغاز شده است.

امیر فاطمی با تشریح ابعاد این طرح می افزاید: با بهره برداری از این چاه ها، ظرفیت تامین آب شرب استان 895 لیتر بر ثانیه افزایش می یابد و آب مورد نیاز حدود 287 هزار نفر از جمعیت خراسان شمالی تامین خواهد شد.

سرمایه گذاری هزار و 710 میلیارد ریالی برای تأمین آب؛ آیا این نسخه برای عبور از خشکسالی کافی است؟

به گفته وی، این طرح در 2 مرحله اجرا می شود؛ 55 حلقه چاه در قالب برنامه های سال 1404 و 18 حلقه دیگر نیز در چارچوب قراردادهای سال 1405 پیش بینی شده است.

پیشرفت عملیات نیز به گفته مدیرعامل آبفا قابل توجه است و فاطمی اظهار می کند: تاکنون حفاری 28 حلقه چاه به پایان رسیده و عملیات تجهیز هفت حلقه دیگر نیز در حال انجام است.

وی درباره مراحل فنی این پروژه نیز توضیح می دهد: فرآیند تجهیز چاه ها شامل احداث اتاقک، تامین و نصب الکتروپمپ، اجرای خطوط انتقال و برق رسانی است و تلاش می کنیم پس از انجام آزمایش های نهایی، این منابع در کوتاه ترین زمان ممکن وارد مدار بهره برداری شوند.

اجرای این طرح برای استانی که بخش قابل توجهی از جمعیت آن در روستاهای مرزی و مناطق صعب العبور سکونت دارند، تنها یک پروژه عمرانی نیست؛ بلکه اقدامی برای حفظ پایداری خدمات، کاهش تنش آبی و تقویت امنیت آبی در نقاط مختلف استان محسوب می شود.



مدیریت تقاضا

با این حال، توسعه منابع تنها بخشی از پاسخ به بحران آب است. کاهش بارندگی ها و افت مداوم سطح سفره های زیرزمینی، این پرسش را مطرح می کند که آیا حفاری چاه های بیشتر می تواند راهکاری پایدار برای آینده باشد؟

مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب خراسان شمالی نیز معتقد است پاسخ این پرسش تنها در توسعه منابع خلاصه نمی شود.

وی می گوید: استراتژی شرکت، ایجاد تعادل میان توسعه منابع جدید و مدیریت هوشمندانه مصرف است.

افت منابع زیرزمینی، مدیریت آب را به ترکیبی از توسعه زیرساخت و مدیریت تقاضا تبدیل کرده است

فاطمی با اشاره به شرایط اقلیمی استان تاکید می کند: کاهش بارندگی ها و افت سطح منابع زیرزمینی، در کنار افزایش تقاضا برای مصرف، ایجاب می کند که هم زیرساخت های تأمین آب توسعه یابد و هم اصلاح الگوی مصرف به یک فرهنگ عمومی تبدیل شود.

این سخنان نشان می دهد نسخه مدیریت آب در خراسان شمالی بر 2 پایه استوار شده است؛ از یک سو توسعه زیرساخت ها برای تامین نیاز فوری مردم و از سوی دیگر کاهش فشار بر منابع موجود از طریق مدیریت مصرف.

کارشناسان نیز معتقدند اگرچه حفاری چاه های جدید می تواند بخشی از کمبود آب امروز را جبران کند، اما آینده منابع زیرزمینی در گرو مشارکت مردم، کاهش هدررفت آب، اصلاح الگوی مصرف و اجرای برنامه های بلندمدت حفاظت از منابع خواهد بود.

در استانی با حدود یک میلیون نفر جمعیت، آب دیگر تنها یک کالای مصرفی نیست؛ سرمایه ای حیاتی برای ادامه زندگی، حفظ کشاورزی، ماندگاری جمعیت روستایی و توسعه پایدار است.

شاید به همین دلیل، پاسخ نهایی به بحران آب نه در انتخاب میان حفاری چاه یا مدیریت تقاضا، بلکه در همراهی این دو راهبرد با یکدیگر نهفته باشد؛ راهبردی که اگر به درستی اجرا شود، می تواند آینده ای مطمئن تر برای منابع آبی خراسان شمالی رقم بزند.