طرح انتقال آب به منطقه سرانی واقع در بخش قوشخانه شهرستان شیروان خراسان شمالی كه سال ها غرق در كمبود اعتبارات و ادامه آن در هاله ای از ابهام بود امسال با سفر هیئت دولت به این استان، جان تازه ای گرفت.

خبرگزاری شبستان _خراسان شمالی؛

با توجه به شرایط بحرانی استان، نیاز به تامین آب پایدار بیش از همیشه احساس می شود كه یكی از مطالبات مردم استان از رییس دولت سیزدهیم تامین آب پایدار بود كه در سفر هیات دولت به این استان مطالعات اولیه طرح انتقال آب منطقه سرانی كه جزو پروژه های شاخص و مهم استان است در اولویت قرار گرفت و وزارت نیرو نامه ای را برای تخصیص 15 هزار میلیارد ریال به سازمان برنامه و بودجه ارسال كرده تا این اعتبار به این طرح اختصاص یابد.

مطالعه اولیه طرح انتقال آب منطقه سرانی به مناطق كم آب خراسان شمالی انجام شده و اكنون در دست اجراست كه با اجرای این پروژه دشت ممنوعه شیروان سیراب و بسیاری از روستاهای فاروج و خراسان شمالی كه سال ها به خاطر خشكسالی های پی در پی و كاهش بارندگی با بحران آب دست و پنجه نرم می كنند، سیراب می شود.

روستای سرانی در فاصله 79 كیلومتری شمال شیروان قرار دارد كه از طرف شمال به مرز مشترك ایران ـ شوروی و دره ی پرآب و پردرخت و ییلاقی فیروزه منتهی می شود. در این استان كه قطب كشاورزی است و پایه اقتصاد و معیشت مردم در این حوزه می باشد، كاهش بارش ها و نزولات جوی منجر به افت ذخایر آب های زیرزمینی، كاهش آبدهی قنوات و چشمه ها نیز می شود و هر چه منابع آب، قنات ها، چشمه ها و چاه ها به سدهای استان نزدیك تر باشد، بیشتر با كاهش آبدهی مواج خواهند شد.

88.4 درصد آب استان در بخش كشاورزی، 9.5 درصد در بخش آشامیدنی و حدود 2.1 درصد در بخش صنعت مصرف می شود و از دیگر سو 45 درصد مصارف استان از منابع آب سطحی و 55 درصد آن از منابع آب زیرزمینی تامین می شود.

متوسط بارندگی درازمدت در استان خراسان شمالی 267 میلیمتر است كه حجمی معادل هفت میلیارد و 591 میلیون مترمكعب می شود و از كل حجم بارش دریافتی، 86 درصد معادل 6 میلیارد و 529 میلیون متر مكعب آن به دلیل تبخیر و تعریق از دسترس خارج شده و تنها یك میلیارد و 62 میلیون متر مكعب آب تجدید شونده را می توان در اختیار گرفت كه برابر استانداردهای مصوب شورای عالی 75 درصد آن باید مورد استفاده قرار گیرد.

خراسان شمالی دارای هشت شهرستان، 22 شهر و بیش از 850 روستای دارای سكنه است و براساس آمار آخرین سرشماری استان 44 درصد از جمعیت این خطه در روستاها ساكن هستند كه طی سال های اخیر مردم شهرها و روستاهای استان با نبود و كمبود آب دست و پنجه نرم می كنند و بنا به اعلام شركت آب و فاضلاب 11 شهر و 238 روستا دارای تنش آبی هستند و به 93 روستا نیز با تانكر آب رسانی می شود.

837 روستای دارای سكنه در خراسان شمالی وجود دارد كه تقریبا 96 درصد آنها با جمعیت 350 هزار نفر زیر پوشش خدمات شركت آب و فاضلاب استان هستند و اكنون 93 روستا به صورت سیار آبرسانی می شود و در مجموع می توان گفت كه 70 درصد جمعیت روستایی استان زیر پوشش شركت آب و فاضلاب قرار دارند.

منابع تامین آب استان شامل 376 حلقه چاه، 178 دهنه چشمه، 11 قنات و سه سد است. همچنین میزان تولید آب شُرب در استان خراسان شمالی 83 میلیون متر مكعب در سال است، استاندارد سرانه مصرف آب در شهرها 170 لیتر و در روستاها 140 لیتر در روز تعیین شده است اما اكنون سرانه مصرف آب در شهرهای این استان 225 لیتر است كه در روستاها حتی از شهرها نیز پیشی گرفته و به 230 لیتر در روز رسیده است و اضافه برداشت از شبكه آبرسانی، به خصوص می تواند روستاها را با قطعی آب مواجه كند و بر این اساس مشتركان روستایی باید دقت بیشتری در مصرف آب داشته باشند.

هم اینك سرانه مصرفی آب در استان به زیر هزار و 500 متر مكعب در سال رسیده است، این در حالی است كه حد تنش آبی هزار و 750 متر مكعب به ازای هر فرد در سال است كه نشان از وجود تنش آبی در خراسان شمالی دارد.

نماینده مردم شیروان در مجلس شورای اسلامی گفت: طرح آبرسانی به منطقه سرانی این شهرستان در حال اجراست و وزارت نیرو نامه ای را برای تخصیص هزار و 500 میلیارد تومان به سازمان برنامه و بودجه ارسال كرده تا این اعتبار به این طرح اختصاص یابد.

علی جدی كنترل آب های مرزی را یك ضرورت دانست و اظهاركرد: طرح های آب به صورت جدی دنبال می شود و لازم است تا سرمایه گذاری عظیمی در این بخش انجام شود.

وی عنوان كرد: اكنون كشاورزی و آب شُرب خراسان شمالی به دلیل خشكسالی های پی درپی با مشكل مواجه است و باید در این زمینه چاره اندیشی و با اجرای طرح های عظیم از این معضل پیشگیری كرد.

جدی با بیان اینكه پنج هزار میلیارد ریال از محل اعتبارات سفر رییس جمهوری برای برداشت آب های زیرزمینی مناطق مرزی خراسان شمالی تخصیص یافته است، اضافه كرد: 16.5 میلیون مترمكعب حق برداشت آب های مرزی مناطق سرانی شیروان با هزینه كرد 16 هزار میلیارد ریال بود كه توجیه اقتصادی نداشت و با پیگیری های زیاد مجوز برداشت به 40 میلیون مترمكعب افزایش یافت.

وی بیان كرد: این طرح بالاترین حجم تخصیص اعتبار آب است و برداشت 40 میلیون مترمكعب آب از چاه های عمیق در كشور بی سابقه است.

نماینده مردم شیروان در مجلس شورای اسلامی تصریح كرد: قرارگاهی به عنوان پیمانكار مشخص شد و كار خود را برای فعالیت در این طرح به زودی اجرا می كند و در این زمینه قول داد انتقال آب به شهرستان های شیروان، فاروج و 140 روستای محدوده در مدت دو سال انجام شود.

جدی افزود: سهمیه شهرستان های شیروان و فاروج از این طرح 18 میلیون مترمكعب است و با اجرای این پروژه دشت ممنوعه شیروان سیراب و سطح چاه های آب بالا می آید و سد هم برای آشامیدن لازم نیست و كشاورزی رونق می گیرد.

وی با اشاره به وضعیت بحرانی سد بارزو و بحران آب در این شهرستان گفت: خشكسالی و كاهش بارندگی های چند سال اخیر حوزه آب این شهرستان را با مشكل مواجه كرده است و حفر هفت حلقه چاه در اطراف شهر شیروان، منطقه گره زو، پیرشهید و مخزن 10 هزارمترمكعبی در دستور كار قرار گرفت كه بیش از 700 میلیارد ریال برای تجهیز این چاه ها و تهیه مخزن هزینه خواهد شد.

با اضافه شدن شهر خانلق و روستای حسین آباد از توابع بخش مركزی شهرستان، سرانه تولید آب در شیروان برای هر نفر در شبانه روز در فصل تابستان به 400 لیتر هم می رسد، اكنون 131 روستا و 4 شهر زیر پوشش اداره آب و فاضلاب شیروان از آب لوله كشی برخوردار است كه 100 درصد شهرها و 94.7 درصد مناطق روستایی این شهرستان را شامل می شود.

بخشی از آب آشامیدن مورد نیاز شهروندان سه شهر بزرگ و پرجمعیت خراسان شمالی شامل بجنورد، شیروان و اسفراین از سدهای شیرین دره، بارزو و بیدواز تامین می شود. كاهش بارندگی ها و خشكسالی سبب كاهش ذخیره سدها شده و تامین آب مورد نیاز شهروندان را به لحاظ كمی و كیفی تحت تاثیر قرار داده است.