بجنورد- ایرنا- اجرای طرح های جهاد آبرسانی و تخصیص هشت هزار و 150 میلیارد اعتبار برای بهره مندی خراسان شمالی از آب پایدار و بهداشتی بخشی از اقدامات دولت برای تزریق حیات به رگهای خشك این خطه است.

به گزارش ایرنا، این روزها مقابله با پدیده شوم خشكسالی دغدغه بسیاری از كاشناسان، نهادهای مدنی و دولتمردان شده است به گونه ای دولت سیزدهم در همین زمینه طرح های علمی و كارشناسی شده بسیاری را در كشور مطرح و وارد فاز اجرا كرده است.

خراسان شمالی نیز كه بختك خشكسالی 85 درصد عرصه های آن را فرا گرفته از نگاه عدالت محور دولت دور نمانده و در یكسال اخیر مردم 50 روستای این خطه با اجرایی شدن برخی از طرح های آبرسانی دولت با بی آبی خداحافظی كرده اند.

گرچه 44 درصد از جمعیت خراسان شمالی در روستاها ساكن هستند و نوع توپوگرافی آن نیز دسترسی به منابع آب در این نقاط را با مشكل مواجه كرده است اما با تخصیص هشت هزار و 150 میلیارد اعتبار در سفر استانی دولت برای تسریع در اجرای طرح های جهاد آبرسانی بی تردید نوید روزهای حیات بخشی را برای خروج كامل این خطه از بن بست بی آبی را می دهد.



كاهش میزان بارندگی و آبگیری سدها

بنا به اعلام متولیان و مسوولان خراسان شمالی؛ كاهش بارش ها در سال آبی قبل نیز كاهش 45 درصدی میزان آبگیری سدها و افت 55 سانتی متری سطح آب منابع زیرزمینی استان را در پی داشت.

اما بختك خشكسالی در روستاها نمود بیشتری یافته است و 837 روستای دارای سكنه در خراسان شمالی وجود دارد كه تقریبا 96 درصد آنها با جمعیت 350 هزار نفر زیر پوشش خدمات شركت آب و فاضلاب استان هستند تامین آب شرب این روستاها از خواسته ها و مطالبات مردم است.

كارشناسان به این امر نیز اذعان دارند كه با توجه به این كه در سال های خشكسالی، برداشت آب شرب به ویژه در مناطق روستایی بیشتر است این مناطق با كاهش و خشكیدن آب رودها و چشمه ها مواجه و روستاییان به ناچار از شبكه آبرسانی برای آبیاری زمین و شرب دام استفاده می كنند و همین امر فشار بر روی شبكه آب شرب را بیشتر می كند.

با نگاهی به آمارها می توان دریافت كه متوسط بارندگی درازمدت در استان خراسان شمالی 267 میلیمتر است كه حجمی معادل هفت میلیارد و 591 میلیون مترمكعب می شود و از كل حجم بارش دریافتی، 86 درصد معادل 6 میلیارد و 529 میلیون متر مكعب آن به دلیل تبخیر و تعریق از دسترس خارج شده و تنها یك میلیارد و 62 میلیون متر مكعب آب تجدید شونده را می توان در اختیار گرفت كه برابر استانداردهای مصوب شورای عالی 75 درصد آن باید مورد استفاده قرار گیرد.

از دیگر سو افت منابع آب در دشت های خراسان شمالی بیش از 50 سانتی متر برآورده شده است، به طوری كه هشت دشت استان ممنوعه و ممنوعه بحرانی است و سه دشت آزاد نیز ظرفیت های لازم را برای برداشت آب ندارند و اینك 50 درصد كشتزارهای آبی و باغی استان با تنش آبی مواجه است كه این وضعیت به علت كاهش بارندگی ها ایجاد شده و خشك شدن منابع آب و استمرار خشكسالی ها ست و هم چنین به طور میانگین فقط 30 درصد از حجم مخزن سد شیرین دره در مانه و سملقان، 16 درصد از سد بارزوی شیروان و 10 درصد حجم سد بیدواز اسفراین پر است.



برطرف شدن تنش آبی در 50 روستا

به گفته كارشناسان آب و فاضلاب، منابع تامین آب خراسان شمالی شامل، سدها، چاه ها، چشمه ها، قنات ها و آب های جاری است و بر این اساس پارسال بیش از 64 میلیون و 350 متر مكعب آب شرب استحصال و بین مشتركان توزیع شد كه نسبت به مدت مشابه سال قبل از آن 10 درصد رشد یافت.

برآیند همه این موارد نشان می دهد كه اكنون استان خراسان شمالی دچار تنش آبی است و اگر این تنش استمرار داشته باشد به علت نبود بارش ها به بحران منتهی خواهد شد و اما اقداماتی كه در یك سال اخیر انجام شد خبر از كاهش شمار روستاهای دارای تنش آبی و روستاهایی كه با تانكر آب رسانی می شدند، می دهد كه نوید بخش روزهایی بهتر برای استان است.

اقداماتی كه در یك سال اخیر انجام شد خبر از كاهش شمار روستاهای دارای تنش آبی و روستاهایی كه با تانكر آب رسانی می شدند، می دهد كه نوید بخش روزهایی بهتر برای استان است.

با توجه به اعلام شركت آب و فاضلاب خراسان شمالی در سال گذشته 11 شهر و 238 روستا دارای تنش آبی بودند و به 93 روستا نیز با تانكر آب رسانی می شد كه امسال با اجرای طرح های آبرسانی در دولت سیزدهم این ارقام روندی كاهشی دارد.

مدیرعامل شركت آب و فاضلاب خراسان شمالی در این رابطه گفت: تنش آبی در 50 روستای استان با اجرای طرح های آبرسانی در سال جاری برطرف و 15 هزار نفر جمعیت از نعمت آب شرب پایدار بهره مند شدند.

رضا نعیمی اظهار داشت: حدود 70 میلیارد تومان طرح های آبرسانی روستایی دولت سیزدهم در جهت تامین آب پایدار در این استان به بهره برداری رسید كه این طرح ها در رفع تنش آبی در روستاها موثر واقع شد و اجرای این طرح ها علاوه بر رفع تنش آبی در 50 روستا، شمار روستاهایی كه با تانكر آبرسانی می شد را نیز از 90 به 73 روستا كاهش كاهش داد.

وی سهم شركت آب و فاضلاب خراسان شمالی از اعتبارات سفر ریاست جمهوری به استان را 815 میلیارد تومان اعلام كرد و از ابلاغ مصوبات سفر ریاست جمهوری به این شركت خبر داد.

وی گفت: از این مبلغ 350 میلیارد تومان برای اجرای طرح های فاضلاب و 465 میلیارد تومان برای طرح های آبرسانی اختصاص یافته است.

مدیرعامل شركت آبفای استان در خصوص طرح های آبرسانی افزود: برای تكمیل مجتمع های آبرسانی روستایی استان در سال های 1401 و 1402، مبلغ 300 میلیارد تومان اعتبار توسط وزارت نیرو از محل اعتبارات محرومیت زدایی در نظر گرفته شده كه باید اختصاص یابد.

نعیمی خاطرنشان كرد: 65 میلیارد تومان برای اجرای طرح های كوچك تامین آب از محل اعتبارات استانی طی سال های 1401 تا 1403 و 100 میلیارد تومان نیز برای تكمیل مخازن و تجهیز چاه های حفر شده در سطح استان اختصاص یافته كه به ترتیب مبلغ 70 میلیارد تومان توسط وزارت نیرو و مبلغ 30 میلیارد تومان توسط سازمان برنامه و بودجه كشور طی سال های 1401 و 1402 اختصاص خواهد یافت.

وی منابع تامین آب استان را شامل 376 حلقه چاه، 178 دهنه چشمه، 11 قنات و سه سد بیان كرد و گفت: در 2 سال گذشته بارش های این خطه از شمالشرق كشور به كمترین میزان خود در 50 سال اخیر رسید و كاهش بارندگی ها منجر به افت منابع آب های سطحی و زیرزمینی شد به طوری كه بسیاری از چشمه ها و چاه ها خشك و یا دچار كاهش آبدهی شدند.

وی ادامه داد: كمبود بارندگی موجب كاهش سطح سدهای بارزو و شیرین دره شد به طوری كه در ابتدای تابستان سد بارزو نتوانست آب شرب شیروان را تامین كند و و سطح آب در سد شیرین دره به حداقل ممكن رسید.



رفع تنش آبی 107 روستا در دستور كار

نعیمی در مورد طرح های آبرسانی روستایی كه در سال جاری در حال اجراست و یا قرار داد اجرای آن منعقد شده است گفت: چهار مجتمع آبرسانی در استان بر اساس تفاهم نامه با قرارگاه امام حسن مجتبی (ع) در استان احداث می شود و این طرح 107 روستا با جمعیتی بالغ بر 80 هزار نفر را پوشش می دهد و مشكل تنش آبی در این روستاها را برطرف خواهد شد.

107 روستا با جمعیتی بالغ بر 80 هزار نفر را پوشش می دهد و مشكل تنش آبی در این روستاها را برطرف خواهد شد.

وی افزود: تفاهم نامه دیگری برای مجتمع آبرسانی با استفاده از ظرفیت خیران و با كمك قرارگاه پیشرفت و آبادانی سپاه امضاء شده است و با اجرای این طرح تنش آبی در 47 روستا برطرف می شود.

وی از تكمیل طرح انتقال آب سد شیرین دره به رینگ شمالی شهر بجنورد در هفته دولت امسال نیز خبر داد و افزود: طرح انتقال آب سد شیرین دره به رینگ شمالی شهر بجنورد با اعتباری بالغ بر 68 میلیارد تومان تكمیل و به بهره برداری رسید.

وی گفت: طی سال های 93 تا 98 شركت آب منطقه ای 6.6 كیلومتر از این خط را اجرا نمود و مابقی آن كه 22.5 كیلومتر بوده (حد فاصل حوضچه انشعاب لوله سازه 700 تا مخزن 10 هزار متر مكعبی آهكی) از سال 99 تا 1400 اجرا شد و همزمان با هفته دولت سال جاری بطور رسمی به بهره برداری رسید و عملیات اجرایی فاز دوم این طرح (رینگ شمالی) با اعتباری بالغ بر 68 میلیارد تومان اعتبار كه 24 میلیارد تومان آن از محل اعتبارات سفر پر خیر و بركت مقام معظم رهبری به استان است، تكمیل شد.

وی اهداف اصلی از اجرای این پروژه را عدالت در توزیع آب، انتقال آب از محدوده غرب به شرق شهر بجنورد به منظور توزیع مناسب در زون بندی، تامین آب شهرك گلستان و روستاهای علی آباد، باغچق، پسركانلو، لنگر، كلاته محمدعلی پهلوان و آذرسا در حاشیه شهر بجنورد و تكمیل تعهد شركت آب و فاضلاب استان در پروژه سفر مقام معظم رهبری عنوان كرد.



جهش روبه جلوی طرح های آبرسانی با 815 میلیارد تومان

معاون هماهنگی امور عمرانی استاندار خراسان شمالی نیز در این مورد گفت: 815 میلیارد تومان از اعتبارات سفر رییس جمهور به استان مشكلات بخش آب و فاضلاب را برطرف و سرعت اجرای طرح های این حوزه را چند برابر می كند.

مهدی رشیدی اظهارداشت: خشكسالی استان در 50 سال اخیر بی سابقه بود به گونه ای كه سال گذشته حدود 250 میلیارد تومان برای طرح های آبرسانی اعتبار هزینه شد و در سفر رییس جمهور نیز حدود سه هزار میلیارد تومان به تامین آب در بخش های مختلف استان اختصاص یافت.

وی افزود: با این اعتبارات در حوزه آبرسانی و تامین آب برای بخش های مختلف استان حركتی رو به جلو را شاهد خواهید بود و مشكل تنش آب در شهرها و روستاها نیز تا حد زیادی رفع خواهد.

خراسان شمالی در منطقه خشك و نیمه خشك ایران قرار گرفته است كه علاوه بر این موضوع در دهه های اخیر وقوع پدیده تغییر اقلیم، یكی از عوامل تاثیرگذار بر منابع آبی این استان بوده است.

این استان دارای 2 شبكه رودخانه ای است، رودخانه اترك و سرشاخه های متعدد آن در ناحیه شمالی استان كه بخش اعظم استان را دربرمی گیرد و بخش جنوبی استان، كه جزو حوضه آبریزی كویر مركزی محسوب می شود از شبكه رودخانه ای و جریان آبی محدودی برخوردار است.

رژیم رودخانه های استان برفی - بارانی است به این معنی كه بخشی از جریان پایه آنها به خصوص در طول فصل بهار از ذوب برف تامین می شود و بخش عمده ای از جریان رودخانه ها مربوط به چشمه ها است كه در سطح حوضه به ویژه در ارتفاعات و دامنه ها وجود داشته و موجب بالا رفتن ضریب جریان می شود. مقایسه حجم آب عبوری در طی بازه های تعیین شده بیانگر كاهش آورد رودخانه ها به صورت متوسط 15 درصد در هر دوره است كه این تغییرات الگوی بارشی از برف به باران، گرم شدن استان، افزایش مصرف، كاهش تدریجی آبدهی چشمه ها ناشی از افت سطح آب های زیرزمینی در سرشاخه رودخانه ها است.

خراسان شمالی 433 هزار هكتار عرصه كشاورزی و باغی دارد و كشاورزی و دامپروری از پیشران های اقتصادی این خطه محسوب می شوند.

شركت آب و فاضلاب خراسان شمالی بیش از 200 هزار مشترك آب در شهرها، 121 هزار مشترك آب در روستاها و 60 هزار مشترك فاضلاب دارد.

این استان شمالشرق ایران دارای 863 هزار نفر جمعیت است كه 44درصد آن ها در روستاها زندگی می كنند.

برچسب ها
- بجنورد
- خشكسالی
- خراسان شمالی
- آبرسانی
- آبرسانی سیار