محمد آگاهی- «روئین»، «اسفیدان» و «اسطرخی» 3 روستای پلكانی و زیبای استان هستند كه هر یك برای خود می توانند ماسوله خراسان شمالی باشند اما در میان این 3 روستای بسیار زیبای استان، روستای اسطرخی به دلیل بعد مسافت و نداشتن راه دسترسی مناسب چه از سمت شیروان و چه اسفراین كمتر شناخته شده است. وقتی متوجه می شویم كه اسطرخی همچون اسفیدان و روئین در زمره روستاهای دارای بافت باارزش بنیاد مسكن انقلاب اسلامی قرار گرفته است، در مشق چهارم -چهارمین گزارش خود از سلسله گزارش های هفته روستا- راهی این روستا می شویم؛ روستایی كه هر چند برای رسیدن به آن باید راه پر پیچ و خمی را طی كنیم اما مسیر زیبای آن با گذر از روستاهای ملاباقر و گلیان باعث می شود به جای مشقت سفر، مبهوت زیبایی های این منطقه شویم.

راه سنگلاخی كه آسفالت شد
پیش از رسیدن به روستای گلیان راه نامناسب عبور از این روستا برای رسیدن به اسطرخی را به یاد می آورم اما وقتی به گلیان می رسم دیگر خبری از آن راه نامناسب، باریك و سنگلاخی كه در گذشته از این روستا می گذشت نبود و به جای آن یك راه آسفالت با عرض مناسب جایگزین شده بود؛ راهی كه البته در گذشته شامل عرض رودخانه پایین دست روستا بود اما امروز با هزینه كرد بالا از جمله برای ایجاد دیوار ساحلی به معبری مناسب برای اهالی گلیان و اسطرخی تبدیل شده است. همچنین اهالی بیدواز و اردوغان اسفراین اگر بخواهند از مسیر شیروان به جاده آسیایی برسند حالا راه دسترسی مناسبی دارند. وقتی از برخی اهالی در مورد متولی ساخت این جاده مناسب و پر كاربرد می پرسم، پاسخ می دهند: این جاده نتیجه تلاش و مهندسی مدیران و كارشناسان بنیاد مسكن استان است.
بنویسید قدردان زحمات بنیاد مسكن هستیم
با برخی از مردم گلیان كه صحبت می كنیم از ما می خواهند از طرف آنان بنویسیم كه قدردان زحمات بنیاد مسكن هستند. با توجه به این كه روستای اسطرخی هدف سفر ماست، از گلیان عبور می كنیم و با گذر از راه شیب دار و پر پیچ و خم راهی این روستا می شویم. وقتی به بلندای كوهی می رسیم كه در میان دره آن اسطرخی قرار گرفته است خودرو را متوقف و محو تماشای این دره چشم نواز می شویم؛ دره ای كه در میان آن یك روستای پلكانی با معماری قدیمی خودنمایی می كند. اگر اسفیدانی ها و روئینی ها از ما دلگیر نمی شوند باید بگوییم دره اسطرخی زیباتر از 2 روستای دیگر پلكانی استان است. هر چه به روستا نزدیك تر می شویم، زیبایی های این دره بیشتر نمایان می شود؛ دره ای كه 2 آبشار زیبا را در خود جا داده است. آبشارهایی كه هر چند در استان شناخته شده نیستند اما می توان آن ها را زیباترین آبشارهای خراسان شمالی نامید. هر چند زیبایی های این دره وصف ناپذیر است اما وقتی وارد روستا می شویم با توجه به این كه سال ها پیش جزو روستاهای دارای بافت با ارزش بنیاد مسكن قرار گرفته است، تعجب می كنیم كه چرا ورودی مناسبی ندارد؟
یك سوال
وقتی جلوتر می رویم برخلاف دیگر روستاهایی كه توسط بنیاد مسكن مهندسی شده اند، پیشرفتی در كار به سازی و زیباسازی این روستا نمی بینیم. وقتی از مردم روستا در مورد این موضوع سوال می كنم مرا به سمت ضلع شمال شرقی روستا راهنمایی می كنند؛ جایی كه توسط مهندسان و كارشناسان بنیاد مسكن سنگ فرش، دیوارسازی و جداره سازی شده است. برایم سوال پیش می آید كه چرا پروژه زیباسازی اسطرخی فقط در بخشی از آن اجرا شده است؛ موضوعی كه اهالی دیگر قسمت های اسطرخی جوابی درخصوص آن به ما نمی دهند. با این وجود به سمت قسمت به سازی شده روستا می رویم. برخلاف دیگر روستاهایی كه طرح هادی ویژه روستاهای هدف گردشگری در آن ها اجرا شده است، عرض كوچه های این روستا با هدف حفظ بافت قدیمی همانند گذشته باریك مانده و این كار را برای حمل مصالح و فعالیت كارگران سخت كرده است با این وجود كوچه ها به شكل زیبایی سنگ فرش شده اند.سنگ فرش این قسمت از اسطرخی تا ورودی منازل حتی در كوچه های دارای شیب و پر پیچ و خم ادامه پیدا كرده كه گویای توجه مهندسان و گروه پیمانكاری فعال در این روستا بوده است. اما آن چه برایم جای تأمل داشت، كم توجهی به پاكیزه نگه داشتن و حفظ اقدامات میلیاردی انجام شده بود.
تخریب نماكاری ها
وقتی به مسجد روستا می رسیم و متوجه تخریب نماكاری های انجام شده مقابل آن می شویم، بیشتر تأسف می خوریم. جلوتر كه می رویم به كوچه هایی می رسیم كه خاك و گل تمام سنگ فرش ها را پوشانده است؛ تمام زحمات و هزینه های انجام شده برای این كوچه ها زیر خاك و گل دفن شده بودند. علاوه بر این موارد هنگامی كه راهی چشمه زیبای پایین دست روستا می شویم در قسمتی از مسیر با انبوه زباله روبه رو می شویم.
راه دسترسی نامناسب آبشار
راه دسترسی به آبشار با آن كه برخی اهالی از الاغ های شان برای حمل محصولات كشاورزی استفاده می كنند، بسیار نامناسب و پر از چاله های كوچك بود. با خودم می اندیشم چرا با وجود این همه تردد اهالی آستین های شان را برای بهبود این مسیر بالا نمی زنند؟ وقتی با این صحنه ها رو به رو می شوم بخشی از جواب این سوالم را می گیرم كه چرا اسطرخی با داشتن جاذبه های طبیعی زیبا همچون اسفیدان و روئین اما نسبت به این 2 روستا كمتر گردشگر دارد؟
چرایی نیمه كاره ماندن طرح هادی
در بازگشت از اسطرخی هنگام رسیدن به شیروان به اداره بنیاد مسكن این شهرستان می رویم تا در مورد چرایی نیمه كاره ماندن طرح هادی ویژه این روستا یا دیگر مشكلات موجود آن جویا شویم. وقتی سوالاتم را از «ابراهیمی» رئیس بنیاد مسكن شیروان می پرسم او پلان در نظر گرفته شده برای اسطرخی را نشان می دهد كه برای آن یك ورودی زیبا در نظر گرفته شده است و می گوید: روستای اسطرخی به همراه اسفیدان بجنورد و روئین اسفراین 3 روستای نخست استان بودند كه به عنوان بافت با ارزش بنیاد مسكن استان به آنان اعتبار تخصیص یافت اما مشكلاتی وجود داشت كه اجازه نداد پروژه در این روستا هم پای 2 روستای دیگر پیشرفت كند. وی نخستین مشكل اصلی را اجرا نشدن پروژه راه اتصالی اسفراین به شیروان از مسیر اسطرخی بیان می كند و می افزاید: با توجه به تكمیل نشدن این پروژه، اهالی روستاهای بخش اردوغان و بیدواز اسفراین برای رفتن به شیروان از داخل اسطرخی عبور می كردند و با توجه به تردد مداوم خودروها پیمانكاران بنیاد نمی توانستند پروژه و پلان در نظر گرفته شده برای این روستا را اجرا كنند. در این باره بنیاد مسكن مكاتبات بسیاری را با ادارات مربوطه برای تكمیل این پروژه داشت. وی تصریح می كند: هر چند پروژه كمربندی اسطرخی هنوز به دلیل تكمیل نشدن پل آن به طور كامل به بهره برداری نرسیده اما با راه فرعی احداث شده در جوار پل این كمربندی این مشكل هم اكنون رفع شده است. وی اختلاف اهالی و شركت آب و فاضلاب استان برای لوله كشی آب به منازل اهالی این روستا را دیگر مانع پیشرفت پروژه در این روستا اعلام می كند و می گوید: تا حل نشدن اختلافات اهالی برای لوله كشی آب این روستا ما قادر به ادامه كار نخواهیم بود. به گفته «ابراهیمی»، تاكنون برای طرح زیباسازی و به سازی و همچنین حفظ بافت با ارزش این روستا یك میلیارد و 200 میلیون تومان هزینه شده است.
در این زمینه «صابری» معاون عمران روستایی بنیاد مسكن استان با اشاره به این كه روستای اسطرخی جزو 3 روستای نخست استان است كه تحت عنوان بافت با ارزش بنیاد مسكن به آن اعتبار ملی تخصیص یافت، تصریح می كند: دهیاری و اهالی اسطرخی برای حفظ و نگهداری بافت با ارزش این روستا باید بسیار كوشاتر باشند در حالی كه تاكنون این گونه نبوده است. وی هشدار می دهد: در صورتی كه دهیار و اهالی این روستا با اقدامات خود بافت با ارزش این روستا را نادیده بگیرند بنیاد مسكن، برای ادامه اجرای پروژه، اسطرخی را از فهرست روستاهای دارای بافت با ارزش استان خارج می كند.